Totaal aantal pageviews

zaterdag 28 juni 2014

IRAK EN ISIS: EEN BEETJE GEOPOLITIEKE BIJSCHOLING


Geopolitiek handelen begrijpen vereist dat je alle belangen kent die spelen in een situatie, de verhoudingen tussen betrokken partijen en hun strategieën. De details daarvan staan zelden in gewone kranten en hoor je ook nooit op het journaal- nieuws. Le Monde Politique en ander diplomatenvoer is nodig om dat te pakken te krijgen, of goede commentatoren. Rond die schijnbare bijna-verovering van (een deel) van Irak gaat het er voor “oppervlakkige toeschouwers nogal merkwaardig aan toe.
 
Een mooie case om wat bij te tanken voor meer gevoel voor deze ontplofbare regio. Lees hierna waarom Obama zo passief lijkt… , waarom Iran weer zo actief is en tracht een betere “eigen” prognose op te stellen voor de toekomst van Irak én voor de olieprijs… Dat kan u ook helpen bij het tanken, hamsteren of het besluit om een elektrische auto te kopen…
 
 


 
 
 
 







Na Saddam kwam Maliki.

Bush jr. en consorten stortten het land van de dictatuur in de open burgeroorlog. Ondanks de wijze waarschuwingen van Frankrijk en Duitsland. Na 10 jaar wilde Obama weg en begon met de aftocht… En het land gleed snel verder af: het wegzetten van de soennieten die voor Saddam waren werd door Maliki voortgezet… Maar hij zette sjiieten op die plekken wat steeds meer kwaad bloed zette en tot het oplaaien van de burgeroorlog leidde. Moktada al Sadr dé echte sjiietenaanvoerder werd de grote concurrent van de (sjiietische) premier Maliki…

 




 



Het ontvlamde Syrië waar ene Assad ook al weg moest, trok een internationaal legertje van radicalo’s aan. Zij wonnen eerst maar verloren later toch terrein…En vonden een alternatief voor hun ideaal in buurland Irak. Waar zelfs Baghdad, -de oude kaliefenhoofdstad tot 1250-, voor het grijpen leek te liggen… Zo leek “Djihadistan” de droom van de ISIS-leider in vervulling te kunnen gaan: herstel van het kalifaat!

 

De chaos van Maliki, premier en sjiiet

Maliki “de sjiiet”, heeft Irak fors gedestabiliseerd: hij haalde de soennieten overal weg en verving ze door sjiieten. Zo verloor hij alle steun in het leger: enkel Moktada-el-Sadr met zijn militaire sjiietengroep zijn z’n enige militaire steun. Moktada ziet hem echter ook al graag verdwijnen: Maliki is hem te gematigd en ook een soort verrader. Een vriendje van het westen...
 
ISIS, die internationale met strijders uit het MO, de Magreb en het westen, is maar losjes verbonden met Al Qaida. De opvolger van Bin Laden wordt hier nauwelijks erkend. ISIS werd stevig gesteund door de wahabitische oerconservatieve saoudi’s. Maar toen Qatar ISIS bij hen “wegkocht”, verkoelde die relatie. En dus ging Riad de concurrerende groep al-Nosra steunen. Deze twee soennitische terreurgroepen bevechten daarom nu elkaar.. Want ook voor het dienen van Allah zijn ordinair veel centen en wapens nodig… Intussen ging ook Qatar, wat gematigder om met hun subsidies, nogal geschrokken door de driestheid van ISIS. Dus de geldstroom naar ISIS verminderde drastisch terwijl ook Assad begon te winnen in Syrië. Saoudi-Arabië haakte, na de putsj van Sissi weer aan in Egypte. Direct na de val van de “gematigde” Morsi, de leider van de Broederschap, die door aartsvijand Qatar werd gesteund.
 
Dit alles leidde er toe dat de djihadis van ISIS hun (onderling strijdende) sponsors verloren en nog veel acceptatie door de inwoners van het operatie-gebied. Die massaal vluchten of uit angst maar doen “alsof”… Gevolg: ISIS zat niks lekker meer: zonder genoeg geld en sympathie. Daarom kwam het op het idee om in het zwakke Irak, die grootste olie-installatie in te pikken. Want ook olie is money.. Dus, wat een “successtory” lijkt is in werkelijkheid meer een noodsprong.

 

Nu kraakt Irak in zijn voegen

Zo werd Irak werd snel nog labieler, mede het soennitische leger niet voor de sjiiet Maliki wilde vechten. De sjiieten van Irak, - de meerderheid-, kunnen het land nu eindelijk verder naar hun hand zetten, ook omdat er een eigen sjiietisch leger bestaat dat van Moktada. Dit interne krachtenveld doet nu ook de VS maar afwachten. En daarom zeggen ze naar buiten: Irak moet eerst intern meer eenheid tonen… En mogelijk veegt Moktada-al-Sadr ISIS ook het land uit… En dat zou best goed uitkomen.

 

De sjiieten en Iran hebben veel te winnen in Irak

Als Maliki niet snel valt, -want dat wordt verwacht-, gaat het mogelijk meteen fout in de stad Bagdad, waar de sjiieten het noorden van de stad (en meer?) zullen inpikken. Voor hun eigen veiligheid en vanwege de olieroutes naar het noorden. Én ook om hun vele heiligdommen in Irak te beschermen…
 
 
 

Iran, -sjiietisch en grote vriend van de geloofsbroeders in Irak-, wacht dus op tactische fouten van Obama c.s. . Immers, Teheran wil al te graag nog eens keihard aantonen hoe fout de VS altijd al in het MO optraden! En ook dat de VS zich steeds met die foute saoudi’s en qatari’s inlieten en nog steeds inlaten..! Iran wacht dus nu af, wacht op de move van Obama, kijkt scherp naar de veiligheid van “hun sjiieten” en nog veel meer naar de safety van hun heilige plekken in Irak! Zo loopt het spel nu.. tussen Iran, de Saoudi’s, Qatar en de VS… Pikant is hierbij dat Frankrijk zeer bevriend is met Qatar hun grote investeerder en er een militaire basis heeft. Net als de VS met hun grote marinebasis in deze buurt…

 
Kortom het westen is nogal historisch verknoopt met de soennieten met name de Saoudi’s, Qatar en Koeweit. Maar helaas intussen is Qatar, -de brutale “moderne” kabouter die veel externe steun nodig heeft-, zich tegenover de oerconservatieve saoudi’s  gaan opstellen. En dus zien we nu in het islamvolk in de regio een complexe religieuze driehoek ontstaan: Sjiietisch Iran tegenover de saoudi’s (zij acteren in de islam eredivisie) en “het kwajongetje Qatar, dat het moderne soennitische alternatief wil zijn… 
 

 
 
En Erdogan zit helemaal fout!

Erdogan, die de djihadi’s (ook ISIS want het gaat tegen Assad!) ook stiekem steunde, kwam nu in een onmogelijke positie terecht. Ook omdat een zelfstandig iraaks Koerdistan niks best is voor de verhouding met de koerden in eigen land. Dus is het denkbaar dat  het leger van Turkije de grens met Syrië sluit en daarna ISIS klappen gaat verkopen. Omdat zij nu die koerden in Irak de kans geven om zich te gaan verzelfstandigen.

Maar Turkije is ook Natolid: dus elke move moet het met de VS en de Nato afstemmen. Ai dus, arme Erdogan, die ook al niet lekker zit in het eigen land..

 
 
Djihadistan is dus geen snel klusje!

Een Djihadistan in delen van Syrië+Irak, is dus niet zo eenvoudig te realiseren. Daarbij komt ook dat ISIS geen bestuurlijke capaciteit heeft en sterk aan (ook financiële) steun verloor. Een eigen staat, gebaseerd op ingepikte olie-installaties, lijkt ook geen haalbaar kaart voor lange tijd. Daarbij komt dat ze nogal bandieterig en moorddadig zijn en dus niks geliefd zijn bij de bevolking waarvan ze het land bezetten. Immers iedereen probeerde en probeert er weg te komen. Of bang voor Assad én/of ook voor ISIS…
 
Ook daarom wacht het westen dus nog af. En die akelige rij aan mislukkingen van de laatste jaren maakt hun niet echt triggerhappy! Anderzijds kan  ISIS wel voor langere tijd een soort “grijze zone, à la Waziristan in Pakistan”, blijven in dit gebied. Wat weer een broedplaats voor djihadi’s oplevert. In de regio maar ook voor Europa en de VS; dus ook voor ons…

Daarom wachten vele op de acties van de anderen en schudden intussen hun kaarten… Dus: wie durft of móet het eerst?

 

Maar,

Obama zat strategisch vooral op een andere lijn, die Pacific en Africa heet. Focus on Azia and Africa dus. Maar nu brengen die Poetin, Iran en dat griezelige MO zijn strategie in troubles. De strategiewissel wordt Obama noodlottig: in de zwakte en de schemer van de overgang ,- waarbij de VS ook van vroegere kernregio (=Europa en het MO) “afstand nemen”-, slaan anderen hun slag. Dat Obama onvoldoende het terroristische gevaar zag ( na de dood van Bin Laden en de overwinning op Al-Qaida!) is nu bwezen. Een grote strategische fout…

Is de wereld voor iedereen, en zelfs voor de machtige VS,  nu te complex geworden? Of wordt Obama gestraft voor teveel “idealisme”, te veel naïviteit of ook “vermoeidheid”?

Want in de coulissen wacht ene Hillary Clinton op haar beurt. En ook daarom mogen de VS (en ook de democraten!) niet nog verder worden gekleineerd. Dat vereist de interne strategie… Duidelijk is ook dat het zwakke Europa van nu de VS ook zeer slecht uitkomt en daarom zien we ook dat geworstel van Londen, gemangeld tussen de VS en het europese vasteland… Een knap lastig partijtje schaak van vele op een groot bord dus.

 

Zo en nu mag u gauw naar uw keuzes overgaan: wordt u voorzichtiger met uw geld of net niet nu? Koopt u die electrische auto nu maar eerder of net niet?





En gaat u nú de mooie cruise maken op de Mare Nostrum of toch maar nog even niet…?
 
 
 
28 juni 2014

 

 

 


 
 













 
 

dinsdag 24 juni 2014

WEG MET DIE (ON)CHRISTELIJKE HOOFDDOEKEN!


 
Als kind van het Rijke Roomse Leven, weet ik ook het nodige van hoofddeksels met religieuze achtergronden. Door die bedekte pastoors, bisschoppen, pausen, nonnen en begijnen natuurlijk. Maar ook die “gewone” vrouwen uit het dorp, die enkel mét bedekt hoofd in de kerk mochten verblijven. Je zag ze dus daar altijd met hoofddoek of, -de beter bedeelde-, met een hoedje.  Gelukkig had ik toen al begrepen dat die collectes echt niet waren bedoeld om wat “kopvoddentax” te innen! 
 
Wie maakte er zo’n zwaar punt van een hoofddoek bij de moslima’s en noemde die zelfs “kopvodden”? Wie stelde zelfs een “kopvoddentax voor”? U en ik weten dat nog goed! Iemand uit de Nederlandse politiek, die nu op 25 zetels wordt getaxeerd. Die daarover nú nooit meer spreekt… Terwijl het aantal hoofddoekjes bepaald niet minder werd. Maar die politicus wil nu vooral naar Brussel en de euro slopen; samen met Marine Le Pen die hoofddoekjes overigens zelden interesseerden. Maar die wel huwende homo’s niks vindt, die de PVV nou weer niks erg vindt.
 
Was dus eerst de hoofddoek voor de PVV dé Nederlandse kwaal, wel, nu is dat “zomaar” de euro en Brussel geworden. Het erge hiervan is dat die 20% kiezers nog steeds niet dóór hebben hoe ze voor het lapje werden (en wórden) gehouden. Met opgewonden prietpraat, die geen enkel echt vaderlands probleem oplost.
 
Speculaties, dat de moeder van deze politicus een moslima uit Indonesië zou zijn, danwel dat zijn vader een moslim was, zijn natuurlijk ongepast. Want ook al zijn er moslims in je familie,  dan ben je zelf natuurlijk niet zomaar “besmet door de achterlijkheid van hun geloof”. Toch is dat au fond de bewering van G.W.: “Dé islam (=1,2 miljard mensen op de wereld!)” zou “achterlijk zijn”. Gelukkig vinden wij gewoon denkende mensen, echt niet dat ook zijn halve familie als achterlijk zou moeten worden afgedaan. Daarom nu eindelijk eens het échte verhaal over die “hoofd(be)deksels” in de diverse religies en in de loop der tijden. En het zal u echt gaan verbazen.



 
Een spannend boek over…. de hoofddoek!

Het franse boek heet: “Hoe de hoofddoek islamitisch werd”. En de auteur, Bruno-Nassim Aboudrar, doceert “Esthetiek” aan de Sorbonne. Hij is van Arabische origine en een kenner van de Koran. Hij zei als aftrap voor het interview: “Die rol van de hoofddoek in de islam is van nogal recente datum….”. Wel, dat is dus minstens, verrassend daarom gaan we eens goed naar hem luisteren. Dus nu: Religies en “hun” hoofdbedekkingen.
 
Het lijkt wel of de mensheid altijd al vond, dat het menselijke hoofd ook “het centrum” van de mens is. Ook wat betreft zijn verhouding tot zijn God. Het hoofd is immers het centrum van denken, bidden en communiceren; dus ook met de allerhoogste. Zo bezien is het logisch dat alle religies iets hebben met “hoofd(be)dekkingen” in relatie tot bidden en hun god. De nogal domme suggestie dat je hoofddeksel je voor je god zou kunnen verbergen of verhullen is hiermee definitief naar sprookjesland verbannen. Al was dat GODDELIJK OOG wat wel eens bij gelovigen aan de muren hing, mede aanleiding voor dit soort onzin.
 
Hoe zat dat nou bij de oudste mono-religie, de joodse? Daar bad (en bidt) de mán met altijd bedekt hoofd. En geen enkele joodse vrouw bedekt haar hoofd. Niet in de tijden van het Oude Testament en ook nu niet. En ook nérgens, zelfs niet in de synagoge! Dat keppeltje was en is dus een soort van “hoofddoekje van de man”. Zijn daarom sommige (Nederlandse) keppeltjesdragers op vandaag, daarom zo gekant tegen die “dames-hoofdbedekkingen”?

Bij de saoudi’s, -en al jaren vóór de islam kwam-, zouden de dames vooral en soms zelfs zeer uitvoerig bedekt zijn geweest. Zodanig zelfs, dat je nog maar één oog van ze kon zien:  een soort van cycloop in een super-burka dus. Mogelijk droegen ze ook toen al, -hier en daar-, de niqab. De vrouwen van Assyrië,  -het huidige Irak-, liepen in vroeger tijden en zónder islam, altijd met hoofdbedekkingen rond. Terwijl hun poëzie tegelijk zeer liberaal en sensueel was, in die pre-islamitische tijden. Een moslimprofeet uit de 9e eeuw schreef zelfs dat “de vrouwen in de tijd van de profeet Mohammed “hun borsten ontblootten voor de strijders”, vóór een veldslag begon. Want dat gaf deze nog meer pep, dachten ze toen.  
 
Het lezen van “De geurige tuin” van sjeik Nefzoui (15e eeuw) zou u doen ontdekken dat er later, -dus na 800 jaar islam-, er ook een soort van “Arabische kama-sutra” bestond. De echte was zonder twijfel ook bekend bij de Arabieren. Die was immers al 8 eeuwen oud bij de geboorte van Mohamed. Deze sjeik schreef ook in het verlengde van de bekende tekst uit de Koran (Soerate II, 223), die luidt: “Bewerk uw akker”. Wat duidt op de lichamelijke liefde en wat zich richt op zowel de man als de vrouw.

De profeet Mohamed zou zelf ook hebben gezegd: “Huw, en doe zo vele naties ontstaan. Beoefen de liefde, na hun creatie, en doe dat zoals het u het beste bevalt”. Ene Omar, een kalief zei ooit: “Ik leg al mijn energie in de lichamelijke liefde. Tot God me maakt tot een grijsaard” (Zie Ephebe en de courtisanen, Al-Jahiz, 8e eeuw). Dus hoezo “de islam is preuts” en daarom moeten die vrouwen worden ingepakt?

In de Antieke en polytheïstische wereld, lang voor christendom en islam-, droegen zowel mannen als vrouwen hoofddoeken. Omdat die zon daar zo brandde: zie ook bij de bedoeïnen van vandaag! En zie ook JC met zijn apostelen en zijn vrouwen. En die uit zijn familie: Maria, Martha en de anderen zoals ook Maria Magdalena. Zij droegen toen altijd al  hoofddoeken, maar dat was cultureel bepaald.   

 Zie dus die bedoeinen en tot op vandaag, kijk naar de getulbande ayatollah’s in Iran en Afghanistan en ook naar de sikhs in India. Ghandi ken ik ook alleen met een soort van hoofddoek van grote afmetingen. Zie ook de fraaie fez van de turken en die lollige hoeden van joodse “sekten” uit Oost-Europa, met van die vlechtjes erbij.

Ook in Marseille lopen er joden rond met zwarte hoeden en onze 80.000 commorianen dragen grappige afgeplette, fez-achtige, hoofdbedekkingen. Indianen hadden ook hun hoofdtooien met veren en hun vrouwen liepen altijd  blootshoofds rond.
 
Cowboys droegen hun hoeden en fransen, -in navolging van de basken-,  liepen met de alpinopet. En elke militair of agent, heeft nu nog een hoed of pet op. Ja, zelfs koningen en andere nobele hadden hun kronen zoals de romeinen hun lauwerkransen hadden. En een koning of een keizer die werden gekroond droegen een jurkachtig lang gewaad.  
 
 
 
 
 
 
 

Hoezo dus dat gedoe over die hoofddoekjes?
 



De apostel Paulus: duidelijke taal over hoofd
 
bedekkingen!

De aftrap in het boek over de hoofddoek is best sterk: “Het christendom is de enige van de drie monotheïsme, die de hoofddoek verbond met “het geloven in een God”.  Zie wat de Apostel Paulus in de 1e eeuw in het eerste hoofdstuk van de brieven aan de Corinthiërs schreef. Christenvrouwen moesten van hem een hoofddoek dragen tijdens de eredienst; voor hem was dat een duidelijk element van hiërarchie! Want: “Jesus is de meerdere van de mensen, en de man is de meerdere van de vrouw. En meerderen moeten zich onderscheiden, tot op hun hoofden”. Enkel de man mocht dus met onbedekt hoofd voor zijn God verschijnen. Immers hij was geschapen naar diens gelijkenis. En de vrouw? Wel die werd uit de man geschapen, zoals we weten. Zij moest dus, met haar lange haren, vooral daarom dus een hoofddoek dragen en dat “zeker voor God’s aanzien”. Paulus ziet dit alles dus als een “element van de natuurlijke hiërarchie”.
 
Zo kwamen de Kerkvaders, ook via deze pauliaanse denkwijze, op een sterk normatieve opvatting. En zo kreeg de hoofddoek van de vrouw zijn symbolische plek bij de vroege christenen. Ene Toug noemde die hoofddoek zelfs ooit: “Het juk van de vrouw”!

Dus wie wil spreken over “de hoofddoek als een religieus symbool”, moet zich allereerst oriënteren bij het christendom, waar dit alles begon. Zie ook de vele schilderijen van Maria en haar kind, zoals die van Bellini uit 1487. Daarop draagt Jezus moeder eigenlijk ook een niqab-achtige hoofddoek…

 

En toen kwamen Mohammed en de islam

De koran, -die lang na Mohammed’s dood werd geschreven-, spreekt in een aantal soerates (hoofdstukken) in de Koran ook over “hoofdbedekkingen”. Zoals in soerate 33, “De verbondenen”, waar de profeet de moslimvrouwen aanraadt om het hoofd te bedekken. Maar, dat om als moslima’s te kunnen worden herkend, en dus zo agressie te mijden. De hoofddoek was toen synoniem voor “beschermen en respecteren”! In vers 53 van deze sourate staat ook dat “de vrouwen van de profeet met een gordijn moeten zijn gescheiden van de mannen”. Dus de mannen mochten enkel van achter een gordijn spreken met “vreemde” vrouwen. En niet enkel met die van Mohammed zelf dus. Hierop is ook de latere “afscheiding van mannen en vrouwen gebaseerd”. Nergens staat hier echter iets over hoofddoeken voor de vrouwen. In een andere soerate, “Het Licht”, wordt de vrouwen aangeraden “bedekt te zijn in de aanwezigheid van andere mannen dan hun echtgenoot, behalve bij eunuchen”. Deze konden namelijk geen incest plegen. De Koran eist overigens herhaaldelijk, -zowel van mannen en vrouwen-, ook om decente kleding te dragen.
 

Zo was het dus meer dan 700 jaren lang en ná Mohammed. Veel later werden deze teksten gebruikt om vrouwen echt “te gaan afscheiden”. Zo ontstond ook het lévenslang afscheiden van haremvrouwen in Damascus, Istanbul en Fez. Vrouwen mochten dus enkel ná hun overlijden (dus als lijk!), naar “buiten” voor hun begrafenis. En ook zo werd de hoofddoek een soort van “mobiele afscheiding”. Een soort van “celachtig voertuig” om vrouwen “af te zonderen”. Dit wordt in het begin van de 20-e eeuw door diverse moslimdenkers bekritiseerd en sommigen hadden ook op een voorkeur voor de afschaffing van de hoofddoek.

 

De hoofddoek: verwarrend voor het westen én de islam?

Het westen hecht dus teveel belang aan die hoofddoek. En beperkt de kritiek tot kwesties van feminisme en scheiding van staat en religie. Het westen wil eigenlijk gewoon “die islam”, liever nergens zien “op hun terrein”. Net zoals minaretten worden verboden, terwijl wel overal andere torens worden gebouwd. In Parijs staat maar één echt zichtbare moskee! De islam heeft ook iets tegen afbeeldingen en verbiedt ook uitbeelding van personen. Deze regel is echt serieus: iemand afbeelden is beledigend voor de persoon. Daar maak je zo “een soort van amusement van”… De recente houding rond de hoofddoek, -van sommige geestelijke leiders-, is dat dus religieus gezien helemaal niet!

 

De hoofddoek als demonstratie

In een burka op straat lopen, is nu in het westen vooral: sterk willen opvallen, je opdringen dus. Dat zijn in de grote steden ook die vrouwen die de islam echt duidelijk willen uitdragen. Vreemd genoeg vanuit een religie die afbeeldingen nou net schuwt; zeker van levende wezens. Vanuit de Koran gezien zou je dus het omgekeerde mogen verwachten.
 
Dus dat een moslima zich “zo gewoon als maar mogelijk zou moeten kleden”, om nou net niét op te vallen! Zo is deze manier van kleden, -vooral in het westen-, tot een politiek instrument geworden. En dat van hén, die vreemd genoeg ook de moderne en beeldende TV graag inzetten, voor het verspreiden van hun visies.
 

 
Verwarring rond hoofdbedekking, kleding en religies

Die moslima met hoofddoeken in Europa, komen meestal uit de gebieden dichtbij: Noord-Afrika en Turkije. Maar ze verbinden dat niet met de idee van hun voorvaderen. Maar eerder, -en op modische wijze-, en met de idee van de saoudische vrouwen in het zwart. Of de zeer kokette rijke dames uit de Emiraten. Zoals een Breton een kilt zou kunnen gaan dragen,  omdat hij zich ook een kelt voelt.

De europese christenen maakten er hun eigen demo van, met hun penitents noirs en blancs  (boetedoenings-tradities in het christelijke zuiden). Naast de bekapte zusters en begijnen… Om over de pastoor, bisschoppen en de paus met hun soutanes etc., hier maar niet te beginnen. Die stammen overigens uit de tradities van het Oosten, waar mannen altijd al in “gewaden” liepen. En ook koningen en keizers en pausen in gewaden werden gekroond…  
 
 

 
 

 

Wat moeten we hier nu mee?

Allereerst moet je je afvragen of de westerling au fond wel wil accepteren, dat de islam er gewoon op straat nu ook is. Westerlingen, die uit een extreem visuele cultuur stammen, zouden ook van wat uiterlijk vertoon van geloof, eigenlijk niet zo’n punt zouden moeten maken.
 
 
Maar het gaat hun vaak om dat deel van de islam dat “wil demonstreren”. Op een manier die nou eigenlijk net niét met hun traditie strookt. Dus kunnen we beter maar ophouden, met ons bij elk stukje textiel op hoofden en elders, op de kast gejaagd te voelen. Dat zou het meeste van alles kunnen helpen.

Dus de islam is helemaal géén religie van hoofddoeken! Dat komt voort uit de oosterse cultuur, al lang vóór de islam. De vrouwelijke hoofddoek is vooral joods en christelijk van origine. En al die andere hoofddeksels, jurken en doeken in de diverse religies hebben er vooral mee te maken dat die religies ook uit het oosten stammen! JC was immers joods.

Dus gaat het vooral over kleding, passend bij het klimaat daar en dus niet over religieuze zaken. Wel als mensen andere religies dan de eigen, voor schut willen zetten, dan zou het goed zijn eerst even te kijken naar de eigen voorvaderen en tradities. Én zich goed te herinneren, dat alle drie monotheïstische religies, uit het zeer zonnige Midden-Oosten stammen.

JC werd in het joodse Bethlehem geboren en stierf aan het kruis in Jerusalem. Mohammed zag het levenslicht in Medina en sloot in Mekka voor eeuwig de ogen. Hij kende JC als een respectabele profeet, sprak ook over diens ouders Miriam en Youssef. En sprak ook met veel respect over “de mensen van het Boek”. Waarmee de Bijbel was bedoeld.

En dan gaan wij, 2000 jaren of zo later, wat ruzie maken over “hoofddoeken”? Dát zou je toch gewoon achterlijk (= in ernstige mate onwetend), moeten noemen! Ja toch?

Maar nee, de PVV riep luid op tot afwijzing van hoofddoekjes, dé supergevaarlijke bedekking van die “achterlijke moslima’s”. Niet weinigen onder ons, lieten zich zo ongerust maken en vele hadden niet door dat ze met een “ordinaire provocatie” van doen hadden. En hoogstens fanatieke moslims in de kaart speelden.

Nu roept de PVV-voorman ons ook al op tot uitwijzing van K-marokkanen, die hoogstens een american cap op de kop dragen. Wat het aantal hoofddoekjes in Nederland ook niet drastisch  verminderen zal. Snapt u het nog?

Juist: dit alles had met hoofddoekjes helemaal niets te maken! Men is er gewoon in getrapt! Populistische nonsens en volksverlakkerij dus. We zijn er dus wéér gewaarschuwd!   
 




        





 


 

Maar,

Jammer dat Einstein niet meer mocht meemaken en zelfs de zon er niet bij was. De Graal van de moderne kosmologie zal voor de amerikanen zijn van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics zijn. Die grootse dingen deden onder leiding van John Kovac. Zij registreerden de zwaartekrachtgolven waarover Einstein het steeds had. Want hij beweerde dat de massa van de objecten de ruimte-tijd kon vervormen. Daarom deformeren massieve lichamen  ook het licht; zoals ook gebeurt bij de botsing van zwarte gaten. Dit licht gaat de ruimte in zoals u ook die rimpels ziet in een vijver waarin iemand een steen gooide. Het zijn nogal miniscule golfjes en mede daarom vond men er eerder geen. Dus moesten die wijze mannen weer wat truckeren. 

Die Big Bang zou echte sporen moeten hebben achter gelaten! Men  zocht dus naar licht dat 380.000 jaar ná de Big Bang zou zijn uitgezonden om te zien of daarin verstoringen zaten; en dat zou nu zijn gelukt! De collega’s overal op de wereld zijn nu nerveus, want het moet nog wel even worden geverifieerd..  De expert van de Max Planck ruimte-telescoop denkt nog dat ze nu iets te optimistisch zijn. Want er zou “ruis” in hun metingen kunnen zitten. Maar ook hij is aardig opgewonden, erkent hij.

Dus komen we nu echt op het spoor van die superkorte Big Bang? Die maar een miljardste van een miljardste van een miljardste van één seconde duurde?  In die tijd werd het heelal flink verdund en werden bij snelheden groter dan die van het licht de eerste materiedeeltjes gevormd. Waaruit de galaxies ontstonden. De eerste zwaartekrachtgolven zetten die materie in beweging  en dat moet dus in de polarisatie van het licht van 380.000 jaar na de BB te zien zijn. Dat hebben nu die amerikanen gezien dus…

Wacht nu met nog meer ongeduld de opnamen af van de Planck-telescoop einde 2014 die de polarisatie laten zien. Dan kan men de resultaten van de ammies daarmee vergelijken en dan is men echt op een prachtig nieuwe weg. Want dan is er het bewijs dat hun waarnemingen echt zijn.

Dus in deze sector wordt het nu zeker een speciaal jaar en ook Einstein zou dan alweer eens een stukje gelijk krijgen. Welk een spannend vak.

Ik zag een plaatje van wat die amerikanen hadden ontdekt, dus dat BICEP2 B-mode signal. Waar “declination= afbuiging” op de vertikale as prijkt en “ascension= beweging omhoog) op de horizontale staat. Een fraai patroon van rood, blauw in tinten toonde iets als zeewier in het bewegende water. Maar zo zou John Kovac het echt niet beschrijven…

Er zullen ongetwijfeld vele zijn, in de traditionele christelijke wereld in de VS en ook in de conservatievere moslimwereld  die dit niet weer gaan geloven. Want creationisten kun je niet vertellen dat áls God er is, ook hij is geschapen door die Big Bang… Nu ga ik zeker in de ban en krijg wel twee fatwa’s aan mijn broek. Of beter gezegd aan mijn nek…
 
Niet nieuws onder de zon na Gallileo en consorte die maar gauw zwegen toen de kerk hen op de mat riep. Want toen draaide de zon nog rond de aarde en
niet andersom zoals nu…
 
Veel aparte stof om wat zonbeschenen over te filosoferen op uw favoriete plek.

Dus wensen we u weer veel zonnige uurtjes toe!  
 
 
28 juni 2014

 












zaterdag 21 juni 2014

MONDIAAL GEZIEN GAAT HET.... PICO BELLO!


“Een mens kan niet enkel voor het plezier leven. Niets veroudert zo snel als het geluk”, zei Oscar Wilde. Wij lezen en horen dagelijks enkel nog crisisnieuws. De media, het journaille, -en ook wijzelf natuurlijk-, vernauwen onze blik naar “de eigen contreien”.


De economen zijn veel aan het woord en meten allerlei cijfers, die meestal een neerwaartse tendens laten zien. Maar die cijfers meten nauwelijks iets van de ook bestaande gevoelens van “(on)geluk en (on)tevredenheid”. En zijn dus eenzijdig en geven ook een versmald beeld.
Maar wat het meest opvalt is, dat het iedereen lijkt te ontgaan hoe goed het gaat in het grootste deel van de wereld. Veel beter gaat dan ooit tevoren! Kennelijk past dit uitstekende nieuws, niet in de mood en de beleving van het westen met zijn zware troebelen…

Daarom is nu een blog over “(on)geluk, een goed of beroerd leven”, maar dan wel met de blik op de hele wereld, zeker interessant. Want een modern mens moet toch, -in deze tijd van mondialisering en internet-, destemeer cosmopoliet zijn en ook een echte solidaire wereldburger? En mogelijk voorkomt het ook dat we gaan denken dat de Prozac de oplossing brengt…



Gelukkig zijn is niet levensdoel, maar enkel levenswijze!

Het gaat goed met ons, als we maar gelukkig zijn. Zo denken vele, en daarom jagen ze wanhopig op dat geluk. Maar andere beweren: “Geluk dient om ons de kracht te geven voor het dragen van ongeluk”. Om het onvermijdelijke, -dat af en toe komt-, het hoofd te kunnen bieden. “Gelukkig zijn” is dus: “Ondanks alles toch van het leven met al zijn tekorten, kunnen houden. In het besef dat het ongeluk op elk moment kán aankloppen.

Geluk is dus niét iets waar we achteraan moeten rennen, maar dat we af en toe nodig hebben om te kunnen leven. Zoals water en zuurstof. Met genoeg geluk kunnen we veel verdragen en voldoende kracht vinden, zelfs om nare zaken te veranderen.  

Daarom moet je het geluk nooit laten voorbij gaan. En daarvoor bestaan enkele recepten en “trucjes”. Zoals: wees genereus, van goede wil, glimlach en ben dankbaar. Zo zegt een psychiater die veel nadacht over “gelukkig zijn”. Zijn rijtje doet denken aan boedhistische levenswijze en dito goeroes.

Alles wat met geluk te maken heeft zit ook “in uw hersens”. Het vereist zeker het goede verloop van een complex chemisch proces. Dat er voor moet zorgen dat een mens in goede balans is met zijn omgeving. Vandaar dat je gelukkig zijn wat kunt “helpen” met chemicaliën, zoals Prozac en co. Maar die hebben ook de onvermijdelijke negatieve bijwerkingen..

Ook economen interesseren zich steeds meer voor “het geluk”. Ze kregen door, dat enkel dat meten aan + en – groei van het BBP (=Bruto Binnenlands Produkt), aan de ww-cijfers, de handelsbalans etc. vaak tekort schoot. Er moest toch nog méér van belang zijn, als je landen of regio wil vergelijken, vonden ze.

Zo vonden zij de gelukscurve uit. Die laat de mate van geluk zien, gedurende de menselijke levensloop. Ze verloopt in U-vorm: de top zit rond 16-19 jaar, de diepe dip op ca 45 jaar en daarna loopt het weer op, met een nieuwe top bij ca 70 jaar. Maar pas op: die curve is niet universeel: ze is nogal “plat” in Afrika en verdiept zich nu in het Midden-Oosten. Ze verklaart ook de situatie van “de sandwich-generaties”, die nog voor kinderen moeten zorgen en tegelijk ook voor hun vergrijsde ouders…

Al in de 70-er jaren beweerde ene Richard Easterlin, dat boven een bepaald inkomensniveau gekomen er nog maar weinig extra-geluk wordt toegevoegd met méér geld verdienen... U bent dus gewaarschuwd als u nog op het grote geld jaagt.

Het meten van die curve verloopt via het verzamelen van opinies (meten van intensiteit en variaties), maar ook via het maken van hersenfilmpjes waarop “geluksgevoelens” te zien zijn. Ene Layard is hier de goeroe. Hij werd ook berucht door zijn aanval op… de televisie! Die zou veel ressentiment veroorzaken bij de “minder bedeelden”. Omdat de TV steeds de mooie, rijke en gelukkige medemensen zou laten zien. Wat een beetje waar in series en films, maar zeker niet bij het “wereldnieuws”! Layard vind ook dat werken moet worden beperkt, omdat het nogal eens “verslavend of vervuilend” zou zijn. Ook vindt hij dat elke extra-euro voor een rijke daar relatief minder geluk oplevert dan bij een arme. Dus is hij ook voor progressieve belastingen.

In mijn omgeving leerde men al vroeg: “Veel geld maakt  niet gelukkig. Maar armoede maakt wel ongelukkig”. Deze aardige wijsheid mag hier best aan worden toegevoegd. Omdat ze ook mensen oproept om, -zeker ook via studie en goede ervaring opdoen-, te voorkomen dat hun kansen op werk en inkomen te beperkt worden…      

Stop met de Prozac, het is tijd voor mooie worldstatistics!

 Het wereld-BBP in 2050
In 2050 zal het wereld-bbp 3 x zo hoog zijn als nu! Ook al zijn de VS en de ontwikkelde landen veroordeeld tot langdurige economische stagnatie. Groei van 0,2% nu en niet meer 2%...
De opbrengst uit de drie eerdere productiviteitswinsten: de stoom-machine, de electriciteit en de informatica, zijn echt op.
Maar de wereld als geheel blijft doorgroeien met zo’n 4% jaarlijks op langere termijn. In 2050 is het BBP in totaal opgelopen tot 3x dat van nu, dus 3x75.000
miljard dollar.

 
China alleen doet dan 54.000 miljard en staat ver vóór de VS en India. Frankrijk staat niet meer op plek 5 maar op 10, maar zijn BBP/inwoner is toch nog twee keer hoger dan nu.. Hoezo crisis?







Geen demografische apocalyps!

Nee die miljarden hongerige in een overbevolkte wereld komen er dus niet. De piek zit eind van deze eeuw met iets van rond 10 miljard, stabiliseert dan en daarna zakt het aantal. De VN ziet de piek van de landen met zwakke bevolkingsaanwas vanaf 2030 al: die lopen terug naar 2,4 miljard vanaf de top van 3,1 miljard inwoners. In de landen met intermediaire aanwas, zoals India, zal de piek 3,8 miljard zijn in 2065 en dan naar 3,5 miljard teruglopen in 2100. De sterke groeiers, vooral Afrika, zullen in 2100 zo’n 4,2 miljard bereiken om dan ook te dalen. Vanwege meer welvaart en opleiding.

De wet van de bevolkingsaanwas leert dat de die aanwas daalt als het BBP per kop stijgt. In Brazilië zakte de index van 6 kids per vrouw in 1960 naar nu 1,9…



De grote misère blijft de wereld bespaard!

Ondanks de verontrustende cijfers over groeiende ongelijkheid, -de 67 rijkste op de wereld bezitten wat de 3,5 miljard armste van nu samen bezitten-, moet eigenlijk worden gesproken over de spectaculaire daling van de armoede in de laatste 20 jaar!  Nog in 1990 leefde 43% van de mensen met minder dan 1,25 dollar per dag.. Nu zijn dat er nog maar 21%!

In 20 jaar daalde het aantal extreem arme mensen van 1,9 naar 1,3 miljard terwijl de wereldbevolking steeg van 5,3 naar 6,9 miljard. Dat is een prestatie van wereldklasse toch!

Piketty nu en andere eerder waarschuwen terecht voor gapende welvaartsverschillen en dus sociale onvrede. De VS en Duitsland lopen hier voorop, beide toppers in innovatieve economie. Hun middenklassen worden snel kleiner: weg-gerobotiseerd en weg-geautomatiseerd. Daardoor blijft de armste onderklasse (weinig of geen scholing)  over en aan de andere kant een rijke groep hoog opgeleiden. Het is een nu blijkende “linke bijwerking” van de nieuwe economie. En natuurlijk ook van de graai-cultuur van de laatste 25 jaar…. Daar moeten we echt iets aan doen, maar dat lijkt te vragen om veel internationale samenspraak, die nu niet echt eenvoudig lijkt…


Maar: we beleven het einde van de honger!

Sinds Lehmann Brothers failliet ging hebben we 100 miljoen minder hongerige. In Bagladesh liep het aantal in 20 jaar terug naar de helft. Van 34 naar 16%.

In Ghana van 44% in 1990 naar nu 5%. Einde 18e eeuw hadden er 9 van de 10 mensen chronisch honger.  In 1960 waren er dat nog 1 op drie, in 1990 al 1 op 5 en nu 1 op de 8…

Om in 2050 een sterk gegroeide wereldbevolking te kunnen voeden is liefst +70% aan voeding nodig. De VN verzekert ons dat dit “er echt in zit”. Door de vrijhandel en de verhoogde landbouwrendementen. Kunstmest, mechanisaties en genetische verbeteringen.


We leven veel langer..

Die goede oude tijd! Nog geen 100 jaar geleden maakte iemand die 50 werd mee dat gemiddeld 9 mensen uit zijn directe omgeving, waarvan een groot-ouder (de andere drie waren al voor zijn geboorte dood!) en drie broers of zussen en twee of drie van zijn eigen kinderen. Daarenboven maakte hij twee of drie, zeer dodelijke,  epidemieën mee. “Men had in die dagen voortdurend misère en lijden in zijn omgeving. De dood stond centraal in het dagelijkse leven want het kerkhof was midden in het dorp”, zegt een historicus.

In Frankrijk stierf de helft van de kinderen voor hun 10e jaar en was de gemiddelde levensduur geen 25 jaren: half 18e eeuw. Dat laatste werd 37 jaar in 1810 omdat men de vaccinatie tegen de waterpokken uit had gevonden.  In 1900 was dat 45 jaar.

Vanaf de 20e eeuw gaat het nog sneller, de twee wereldoorlogen er buiten latend. Kindersterfte werd zeldzaam: 15% stierf nog voor het eerst jaar, 5% nog van hen geboren in 1950 en 0,3% voor hen geboren in 2012. Dus 3 op de 100 nu…

Het is schokkend te vernemen dat het niveau aan kindersterfte nu in sub-Sahara Afrika gelijk is aan dat in Liverpool begin 20e eeuw! De levensverwachting in Frankrijk was in 2012 81,7 jaar en in 2050 zal die 86,4 jaar… Op wereldschaal was de levensverwachting 47 jaar in 1955 en 69 jaar in 2010. In 2050 is dat 76 jaar en in 2100 82 jaar. Dat is dan die… in Frankrijk nú!     


We leven ook veel beter..

Niet alleen langer dus maar ook veel beter! Sinds WO II stegen de inkomens meer dan de prijzen. Van 1960 tot 1974 ging de franse koopkracht +5,8% per jaar omhoog, vanaf 1975 nog 2% per jaar (waarbij er twee jaren met achteruitgang waren (1984 en 2012). Zo kon het volume aan consumptie sinds 1960 met een factor drie toenemen. We hadden veel meer te uit te geven dan nodig voor de eerste levensbehoeften.
Het aandeel van de voeding en tabac in het budget ging van 38% in 1960 naar 25% nu. Iemand met het minimumloon moest in 1960 50 minuten werken voor een kilo sinaasappels: dat is nu 12 minuten. Voor kleding idem dito: dat aandeel viel van 14% in 1960 naar nu 9%. Maar het aandeel voor communicatie, vrije tijd en cultuur ging van 10% in 1960 naar 16% in 2007. De arbeidsduur ging in Frankrijk van 3000 uur/jaar in 1900, via 2230 uur in 1950 naar nu 1607 uur… In 1964 gingen 43% van de fransen met vakantie en dat werd 65% 50 jaren later.

In de EU zit er ook circa een kwart aan BBP niet in de officiële cijfers: de zwarte economie!  Van de handel in drugs tot de hoererij en van zwart klussen tot clandestiene sigaretten verhandelen: miljarden worden zo "bij-verdiend".  Wat toeneemt omdat de belastingen verhoogd worden. Enkele landen tellen het deels al langer mee in hun BBP: die krijgen nu bijval. Er is dus liefst een kwart meer inkomen dan de cijfers tonen!  
Hoezo: "het gaat ons niet zo goed"?


Nooit eerder was er zo weinig geweld

Als je om je heen kijkt nu denkt iedereen dat er sprake is van enorm geweld. Dat wordt echter door de cijfers niet bevestigd: in tegendeel! In de ontwikkelde landen neemt het % moorden nog regelmatig af; ook in Frankrijk.

Einde 16e eeuw in Frankrijk met zijn 20 miljoen inwoners waren er door duels al 500 doden per jaar. Nu zijn er in totaal 665 geteld in 2012. Tot de 19e eeuw had La France 50 moorden per 100.000 inwoners dat je nu terug ziet in de meest gewelddadige landen in Z-Amerika (Honduras, Salvador en Guatemala).









De laatste 50 jaar was er in Europa (behalve in Joegoslavië) geen oorlog: unieke periode dus! En in de periode 2001 – 2010 vielen er wereldwijd in oorlogen minder dan 1 miljoen doden. Volgens de site Herodote.net moet je terug naar 1815-1840 om zo’n laag getal terug te vinden. De balans van WO II was overigens: 60 à 80 miljoen doden…


Het hangt af van hóe je kijkt en hoe ver je voorúit kijkt.
Morgen leven de meeste van ons (ik doel op de “westerse lezerskring”)  nog wel en ook over een jaartje en wat meer springen vele van ons nog rond. is verarmd. En zo goed als vele zich nu voelen tot op “hoge leeftijd”, is ook een unicum in de geschiedenis. Dat is dat.
Dus of het ons goed gaat, moet je eigenlijk minstens op zijn Frans beantwoorden met: ça va, merci!
Maar in het tijdperk van internet, google, twitter, Facebook, satelliet en internet TV+Radio , low-cost de halve wereld over vliegen en het maken van cruistochten van weken en vele kilometers kun je het niet laten bij die 28 EU-landen, die 52 states van de VS en steeds nadrukkelijker voelen we ook de europese oosterburen en ook die verdrinkende zuiderburen waarvan niet weinig ook gewoon binnenvliegen als vluchtende asielzoekers… Zij blijken ook steeds meer bij “onze wereld” te behoren. Tenslotte wordt er door vele ver vooruit gedacht: bedrijven/banken zeker “de big ones”, ook overheden van landen, en instituties als VN, Worldbank, WHO, Wereldhandelsorganisatie, FAO en vele meer… De rapporten over onze toekomst beslaan al vele bibliotheken.

Kortom wie nu over deze wereld wenst te oordelen, moet wel even in het grote kraaiennest om al die 7,3 miljard van verre te zien in die 230 landen. En moet zich ook een beeld vormen van “waar het heen lijkt te gaan”. Elke andere aanpak is nogal platvloers, simplistisch en vrij snel waardeloos. Dat zou het bovenstaande u duidelijk moeten hebben gemaakt…
Dus kijk breed, verlaat uw plekje waar nog geen promille woont van alle, en oordeel dan over “hoe de wereld er écht voorstaat”. En eindig dus met een … smile! Nog nooit ging het onze wereld “as a whole” zo goed! Wie dat niet weet nu doet zichzelf en de wereld tekort!
DUS: smile you are still alive!



Maar,

De zon weet dat er best al vele Nederlanders professioneel naar de hemelen keken, waarvan er sommige wereldroem vergaarden.Een van hen was de groninger Kapteyn die eind 19e eeuw een rode dwergster ontdekte. Niet door zijn telescoop, daar was in Groningen geen geld voor. Hij keek dus op duizenden foto’s van een schotse collega die deze maakte in Z-Afrika en hij mat op 454.875 foto’s (!) vele zaken. Zo ontdekte hij een snel “reizende ster” redelijk (op 13 lichtjaren dus) van hier… En die kreeg de naam de Ster van Kapteyn.


Twee geleerden uit Londen vonden er recent twee planeten bij, die om die ster draaiden. Eentje draait om de ster in maar 48 dagen (een kort jaartje dus) en hij is 5x zo zwaar als moeder aarde. De andere doet zijn rondje in 121 dagen (dus 1/3 aards jaar). Een mini-story in het heelal, maar de lichtere planeet heeft een temperatuur waarmee water aan het oppervlak kan bestaan! En dan kom je in de klasse “bewoonbare planeten terecht”! De leeftijd van het spulletje is zo’n 11 miljard jaren… dus hij is uit de jeugd van het heelal.

Weer eentje waardoor onze fantasie wordt gekieteld dus. Want waar water blijft “bestaan” kan ook leven bestaan… Kapteyn heeft dat niet “gehaald” hij rust al ruim een eeuw in zijn graf. Een kenner van onze kosmische achtertuin uit Groningen die bijna al zijn “veldwerk”  met foto’s moest doen, maar toch roem vergaarde in een toen “geheimzinnige wereld” waarvan de gewone mens zeer weinig hoorde of zag. Die astronomie was in de 19e eeuw kennelijk een sympathiek vak. Waar je ook roem kon vergaren met hard werken en zelfs nog zonder telescoop. En er ook een ster naar je genoemd werd! Die tijd is ruim voorbij…

Nu dat heelal zo veel “dichter bij ons staat qua kennis ervan” en zelfs bereisbaar lijkt te worden veel verder dan ooit gedacht, moet er langzaam maar zeker ook een knop in onze hoofden “om gaan”. Een begin van besef van onze nietigheid? Of het bewijs van superioriteit van “een heel heelal? Of komt de dag naderbij dat we onze “soortgenoten gaan vinden”, of zij ons? Dat zal een ware dag van de waarheid worden voor de aardse mens die leek op zijn huidige gedaante, zo’n paar honderdduizend jaartjes geleden. Wie zou dat niet ook willen meemaken?

Als we na wat nafilosoferen over onze aardbol zoals in de blog wordt gedaan en vervolgens dat plaatsen in dat enorme heelal is een ding zeer geruststellend. Er komt nog veel meer als er ooit was, tenzij zo’n big bang alles wegblaast. Maar waarheen dan? En zouden we over wat miljoenen jaren ook wat weten met die aftakelende zon? Of wonen onze nazaten dan op een planeet die wordt opgewarmd door de zon van Kapteyn?

We wensen u mooi weertje toe, waar u ook bent of gaat.

21 juni 2014