BLUES EVERYWHERE I GO

Het gebeurde in Palais du Pharo en ze deed die avond twee performances:  wij hadden die van 19.00 uur. Overigens nam

ze 's middags ook nog deel aan publieke discussies over het wel en wee van de wereld. In het kader van
MP2013 en ook in het nieuwe Mucem museum. Deze dame heet Barbara Hendricks, is geboren in Arkansas. En ze woont nu al lang in Zweden en neemt van daar ook haar (Zweedse) muzikanten mee + de belichter en geeft ons een goed dozijn blues om echt van te genieten. Ze zegt slechts enkele woorden tussendoor: de blues moeten het helemaal doen.
Als ze “Blues everywhere I go” aanzet wordt duidelijk dat ze die titel echt zingt…  Na drie maten is het hele kleine heelal van het amphitheater geheel gevuld. Het lijkt of ze met een climax begint. Maar dat ontkent het vervolg, als ze naar de

volgende blues gaat. We horen dan een zeer ontroerende, meeslepende blues waarin Tina Turner lijkt te worden gemixed met BB King. En zelfs Nina Simone lijkt bij ons te zijn. Je hoort en voelt zelfs  Callas, die ze feilloos oproept met haar hoog dramagehalte. Haar keuze van twee Zweedse (!) muzikanten, een jong pianist en een middelbare basgitarist is gewoon excellent. Het zijn zonder overdrijving zeer briljante jazz-musici.
Die ook beide kans krijgen om te soleren en te jammen. Een liefhebber van jazz en van muzikale kwaliteit komt hier volledig aan zijn trekken. Ze doet de openingsblues nog een tweede keer en laat zien hoe jazz het vermag om een idee uiterst verschillend te verpakken: die demo is subliem. We begrijpen al snel dat de ware climax ook hier aan het einde komt, in haar repertoire van echt blues waarvan de meeste er maar twee of drie eerder hoorden. Een prachtig zelden gehoord dozijn  van hoge authenticiteit, lijkt het ons. We worden er stil van én zeer beweeglijk tegelijk. Hierbij kan niemand stil blijven zitten. Al probeert de helft van het Franse publiek dat toch… Je hoopt dat er geen eind aankomt maar na 75 minuten is het toch zover. Haar toegift is zelfs een mooie verassing…  Als je weer buiten staat onder de

sterrenhemel, voor het fraai verlichte Palais de Pharo naast de Vieux Port besef je dat dit echt niets alledaags heeft. Dit is geen praten over wortels en cultuur dit is die je laten meevoelen, met een licht westerse toegankelijkheid en ook een verre opera-sfeer. Dit is een begaafd mens die haar talenten ten volle benut om anderen te laten genieten. Dat is minstens haar verdienste en wij zullen een volgend concert hier in de buurt zeker ook niet missen.
Barbara de ook beroemde opera-ster, beheerst ook het “Duitse Lieder”-repertoire. Het is verbazingwekkend hoe deze vrouw stammend uit zwarte families van de 50-er jaren

in een zuidelijke VS-staat, die eerst twee technische studies afrondde en toen aan een zangstudie begon, zich tegelijk lijkt thuis te voelen in het milieu van haar roots en het super-Europese zweedse en ook in het Franse milieu. Want ze spreekt ook vloeiend Frans… De auteur van de uitgereikte folder sprak van “een stem als van een grote wijn”..  Rond, warm, gerijpt en zeer rijk. Iemand van artistiek wereldniveau die wat haar volk werd aangedaan en wat het kan, zeer overtuigend neerzet. 
We luisteren naar een geniaal mens, ook iemand met enkele eredoctoraten, die zeer gewaardeerd is bij mensenrechtenorganisaties en die ook haar Fonds daarbij inzet. Een Europese intellectueel, die Zweden als plek om te leven verkoos en die haar ondernemerschap inzet voor vele goede doelen.
Want ze haalt vanavond met twee voorstellingen zeker een ton op, in deze zaal met 800 plaatsen. 
Een concert van deze vrouw is in staat iedereen op te beuren en ook het goede in de mens overtuigend te bewijzen. In die zin is ze ook een veranderaar een soort van “change-agent”. Waarvan we er op vandaag te weinig lijken te hebben.

Leon Speetjens

ALWEER DIE MOORDENDE HALVE WILDEN?

Weet u nog van Yomo Kenyatta van de Mau-Mau-beweging in Kenia, waarover de meest afgrijselijke verhalen de ronde deden in de 50-er jaren? Als kind werd ik daar al mee

belaagd. Ook ik spaarde op school toen “zilverpapier” (aluminiumfolie) voor de zwartjes in Afrika. En op de toonbank bij onze kruidenier stond die zwarte, gietijzeren, negerbuste in rood-zwart, met een handje dat bewoog.. Daarop legde je een centje en drukte dan op de hefboom, waardoor je centje, via de grote rode open mond, in de buik van het arme zwartje verdween. Alles voor de missie, want “die arme wilden” moesten worden gekerstend en geciviliseerd. Al vroeg werd

het beeld overgebracht van onze verheven beschaving en onze plicht om de wilden te bedaren en te kerstenen. Vanuit dat beeld wordt er nu nog veel te veel gekeken en geoordeeld als we horen over wreedheden in Mali. En nu opnieuw van die slachtpartijen met machetes in Centraal Afrika. En Frankrijk lieten we er alleen “iets tegen doen”, en de VN moest echt worden opgepord om de bloedbaden te stoppen. De edele beschaving keek nu weer eens “de andere kant uit”… Lees deze poging om wat meer evenwicht te vinden in de (voor)oordelen die we in de wereld over elkaars “wreedheid en onbeschaafdheid” blijven koesteren… 

Barbaarse veroveraars, ijverige gelovigen en oud-kolonialen

 We groeiden heel jong al op met heldhaftige cowboys, die de wild geworden Indianen van hun galopperend paarden

moesten afknallen. Want anders werd je immers bloedig gescalpeerd! En die Winnetoe was de enige leuke indiaan. Zo raakten we meteen al vertrouwd met het beeld van de gekleurde wilde die je het liefst bloedig wilde vermoorden. Niemand vertelde ons toen echt veel van onze zeer lucratieve VOC-slavenhandel uit Ghana richting de VS. Dat enorme, ook zeer bloedige, drama van de indianen, begreep ik pas goed, toen ik in de 70-er jaren de uiterst verloederde indianenreservaten “bezocht” aan de Amerikaanse west-kust.

Hele culturen en volkeren werden overal ter wereld bloedig weggevaagd door de beschaafde westerlingen. Omdat je met die halve wilden, die wrede moordenaars, verder toch niets kon beginnen behalve ze hard te laten zwoegen. We spraken over “koelie’s”. Ook willen we nu  graag die bloedige veldslagen in Europa verdoezelen. En die uiterst bloedige

tien kruistochten ooit (voor hét enige goede geloof), ook de folterpraktijken van de Inquisitie tegen katharen en andere ketters en zeker ook zo’n 200 jaar religieuze burgeroorlogen in Frankrijk tussen katholieken en protestanten. Het toen tolerante, protestante Nederland liet in de 16^e eeuw ruim 55.000 vervolgde huegenoten uit Frankrijk overkomen die hun dood moesten ontvluchten. De franse revolutie van eind 18^e eeuw maakte een einde aan godsdienstige oorlogen,

maar leidde vervolgens ook tot bloedige burgerlijke afrekeningen onder de revolutionairen. Via de Duits-Franse oorlog van 1870 ging we op naar WO I, la grande guerre, zegt men in Frankrijk. Een afgrijselijke slachtpartij waarbij miljoenen, een beetje moderner, aan flarden werden geschoten. Wie weigerde mee te doen aan de gekte, werd aan de schandpaal pats, gefusilleerd. Pas nu krijgen deze vreedzame mensen in Frankrijk enig eerherstel. Daarna volgde nog vele conflicten en overal op de wereld. Je hoorde over het gele gevaar en ook over de gruwelijkheden

van de Birmaspoorweg en van de “jappen”-kampen in Indonesië. De bevrijdingsoorlogen van Indonesië eind 40-er jaren en zeker ook die van Algerije, die opvielen door de grote wreedheid van de partijen. Direct na die moorddadige  WOII zowel in Europa als in de Pacific,- zelfs met die atoombommen op Japan-, leken de laatste te zijn gestreden. Maar toen kregen we ook nog even het uiteenvallende Joegoslavië met dat ook bloedige Sebrenica. Maar dat was het nog lang niet!

Wilders schreef een open brief aan de paus over die gewelddadige islam. Omdat Franciscus het heeft aangedurfd om de islam een vredige godsdienst te noemen… Iedereen die wat tegengif nam tegen de volksverlakkerij van Geert, weet dat de islam met zijn koran precies even vreedzaam is als de gezegende kruistochtlegers van de Heilige Saint Louis. En ook dat de joden die vele pogroms moesten ondergaan door… christenen. Israël ging en gaat daarna, ook niet echt minder gewelddadig om met de Palestijnse Arabieren. Het claimen van de titel van “de meest vredige religie”, wijst er op dat Geert in de geschiedenisles nooit  oplette en ook nooit de koran las. En bijbelvast kan hij dus ook al niet worden genoemd! Volksverlakkerij en arrogante superioriteitsgevoelens of gewoon een slimme jongen die er veel geld aan verdient? Zijn ex-leden schijnen het nu hardop te durven bevestigen… Eindelijk.      

Even een update van de conflicten tijdens…de laatste 60 jaar.

Het engelse artikel (van Uppsala University), dat ik voor u las bevatte, ook het hoofdstuk: De binnenlandse gewapende conflicten van 1946 tot 2012. Oorlogen dus bínnen landen; vroeger noemden we die gewoon “burgeroorlogen”. Deze stonden altijd al bekend om hun grote felheid en wreedheid. Want daarin spelen altijd zeer diepe emoties en ressentimenten een hoofdrol. Niet zelden duren ze dan ook zeer lang: ze zakken af en toe in, maar leven dan weer op, en steeds vloeit er veel bloed. Zie: die in Birma, (al sinds 1950 !!), Afghanistan (duurt ook al sinds 1978!), Soedan al

sinds 1972, Somalië al vanaf 1977 en de Philippijnen sinds 1970 (nu net weer volop uitgebarsten!). Turkije ook sinds 1985, Colombia sinds 1965, India sinds 1990, Pakistan sinds 2005, Irak sinds 1983, Algerije vanaf 1993 en Syrië recenter sinds 2010…. Dan nog Kongo sinds 1995, Ruanda sinds 1990, Israël sinds 1948 (!!) en Jemen vanaf 2010. Maar ook: Ethiopië sinds 1977, Rusland vanaf 2010 en (er ontbreken er zeker een paar!) dan ook maar Libië (e.a. landen van de Magrheb) sinds 2011/2012.

Let wel: dit zijn bijna alle conflicten die dus nú nog voortduren! En kijk je naar álle van de laatste 60 jaar, dan moet je er dus nog tientallen bij op tellen! Ik zag een lijstje gerangschikt naar de meest bloedige; gemeten in aantal doden (om van gewonden en gehandicapten dus maar te zwijgen). Daar stonden op: Afghanistan, Cambodja, Ethiopië en Angola, dan Soedan en Somalië ook boven in…  Hier gaat het uiteraard om honderdduizenden doden…

Het totale aantal doden per jaar (in die 60 jaar en in 1000-tallen), begint met een niveau van ca 25.000/jr. En loopt dan op naar 50.000, piekt sterk in 80-90er jaren naar ca 100.000/jr en zakt dan na 1995 terug naar ca 20-25.000 jaarlijks. Van 1946 tot 1950 praten we dus over 150.000 tot 200.000 per jaar: China, Vietnam, Sovjet Unie, Philippijnen, Indonesië zijn enkele “grote” in deze rij. Zo’n ruim 10 miljoen in totaal zou dus best kunnen…en de score van WOII wordt dus overtroffen.  

Zie ook het aantal conflicten in tijdvakken van 5 jaar. Het begint in 50-55 met ca 10 stuks en gaat dan volgens de reeks: 10, 10, 17 (60-65), 23, 23, 30, 34, 32, 39 (90-95), 33, 29, 28…. Dus het lijkt nu eindelijk wat af te nemen? Of moet je dat nou net omgekeerd zien?

De lessen hieruit zijn akelig duidelijk: er waren zeer vele conflicten en slachtoffers door geweld binnen landen, dus tussen groepen in veel landen. Natuurlijk waren en zijn er,-zie Syrië nu-, de nodige bij waarin “de buitenlanden” de rebellen steunden met wapens, experts en geld… Dus er zijn er ook die eigenlijk “verkapte gewone oorlogen zijn zonder oorlogsverklaring”. Want het gaat vaak om conflicten in regio’s, met ruzie over hun rijkdommen of clashes tussen hun geloven of ideologieën!

En zij, die nu nog blijven denken dat, “vooral die onderontwikkelde”, en vooral in Afrika, voortdurend oorlogen voeren, echt oppassen. Want continentsgewijze gezien, zit Afrika in “goed” gezelschap met: Azië (alle regio!) en ook het MO. Afrika doet gewoon flink mee dus. De Amerika’s en Europa zijn hier nu  gelukkig “de kleintjes” want: de Falklands en Joegoslavië staan er namelijk ook bij.

Vergist u zich ook niet in de rol van “de corruptie” en zeker niet in het aanzienlijke aandeel hierin van Amerikanen, Europeanen en zeker ook China en de rijke Arabische landen. Zowel bedrijven als regeringen als privé-personen, blijven stiekem deze conflicten stevig financieel voeden. Vaak gaat het dan ook om schaarse grondstoffen (olie/gas/zeldzame metalen en uranium…).

Maar ook om drugsproductie en –transporten (en ook om wapen- en sigarettenhandel). Afghanistan is, na een halve eeuw oorlog, in drugs de topscorer: nr. 1 nu in de opiumproductie op de wereld..

Natuurlijk zijn er ook vaker politieke interne troebelen en fricties in een democratie, waar machtswisseling soms via opstanden tot stand komt. En steeds vaker worden sommige,-bij  “een beetje foute”, maar wel democratisch gekozen leiders, zie Egypte, Mauretanië-, zelfs na hun coups door de VN gedoogd. En die recente Arabische revoluties waren/zijn alle opstanden tegen corrupte despoten gericht. Die bijna alle openlijk werden gesteund door het westen: vanwege de vereiste stabiliteit…. in hun (?), nee in ónze energievoorziening!

Ook zijn het vaak etnisch/religieuze conflicten en niet zelden als gevolg van koloniaal getrokken grenzen. Kolonialen knoopten oude rivalen met opzet altijd aan elkaar vast in onmogelijke “landen”! En de aangestelde dictatoren bleven er meestal wel een halve eeuw zitten.

Religies zijn nog steeds een belangrijke oorzaak: bijna

steeds christenen tegen moslims. Frequent ook weer in kunstmatige ex-koloniale landen van westerse snit… En niet zelden zijn het nu eigenlijk gewoon economische én machtskwesties. Bijvoorbeeld soennieten contra sjiieten (Iran contra Saoudi-Arabië c’s’), die via een religiestrijd worden uitgevochten. Zie daardoor: Irak, Soedan, Bahrein, Jemen maar ook de Centraal Afrikaanse Republiek, Mali en Nigeria...

Oorlogen ontwen je graag en gemakkelijk

We zijn oorlogen, direct om ons heen, gelukkig echt ontwend: de meesten van ons maakten er ook nooit een mee. Of, zoals ik, slechts tijdens de eerste levensjaren. Nogal wat westelijke militairen die werden “uitgezonden” naar conflicten via de VN, kwamen psychisch zeer gehavend terug. Vooral de VS heeft nogal wat landgenoten die zwaar moeten leven door een oorlog en zonder echt veel hulp.

Maar “in je eigen land intern oorlog” meemaken, dat kennen maar weinigen en ook niet “van buitenaf worden aangevallen”. We zagen hoe die bomaanslagen van europese (RAF, Rode Brigades, Molukkers..) en later dan die “buitenlandse” terroristen Al-Qaida), grote consternatie en angst veroorzaakten. En 9/11 werd een ware omwenteling IN de VS die na Pearl Harbor nooit meer van buitenaf waren gepakt. Zijzelf pakten daarentegen nogal wat andere aan!

Het blijkt alles echter niet genoeg te zijn geweest, om een meerderheid aan mensen in de EU-landen bijvoorbeeld, tot wat meer steun aan een sterke EU te bewegen. Door ze ook voor te houden, dat “die EU zo’n goed middel is tegen oorlogsrisico’s”.

Wij worden via de moderne giga-media: uiterst snel, vaak live ook, meegenomen naar slagvelden van diverse soort. En we bekijken het als een soort van verre, wat aparte film of video. Nog sterker: internet is zelfs een geducht oorlogswapen geworden, zeker in burgeroorlogen. De despoten hebben het nu gelukkig zeer moeilijk: zie Assad, Poetin en ook de chinese overheid. Onderdrukken is nu verrekte lastig geworden.

Oorlog is extreem en dus moeilijk “echt te snappen”.

Maar wat “oorlog” echt in mensen te weeg brengt en ook in de verhoudingen aanricht, is voor de meeste westerlingen (en andere), “een onbekende niet navoelbare emotie”. Zeker als zo’n oorlog om je heen wel 50 jaar duurt! Als je zo’n

oorlogsjournalist als die Karstens in TV-programma’s hoort discussiëren met al die “groentjes om hem heen”, voel je dat hij echt niet kan overdragen wat hij zou willen. Hij wordt er nogal eens wanhopig en cynisch van: de onmacht is te groot. Daar zit een moeilijk punt als je oorlogsgruwen wil “overdragen”!

Dus moeten we vrezen, dat al die info niet echt werkt en zeker niet om de “schrik er diep in te houden”. Zowel voor een oorlog in eigen land of in de regio…

Het artikel waaruit ik hierboven putte, leest dan ook bijna geen hond. Het is eigenlijk een soort “brevet van onvermogen voor de “ontwikkelde” mensheid” en mede daarom geen leuke ontspanningslectuur. Dus de gedachte dat “wij geen oorlog meer krijgen omdat we er al eerder hadden en konden zien etc.”, is helaas een loze. Net vóór we hét echt ooit gaan voelen,  is er dus toch al een begonnen…

Oorlogsdrift en –geweld, zit in elke menselijke groep

De hele menselijke historie toont het: oorlogen waren altijd al dagelijkse kost.  En de idee die nu (weer) bij vele in het hoofd zit, dat je “bij wilde, onbeschaafde ongeletterde volken” moet zijn om echt smerige oorlogen te vinden, is echt grote onzin. De feiten tonen heel andere waarheden. De oorlog verandert enkel van vorm: een uit elkaar spattende drone in Pakistan of

Jemen, via een “druk op de knop” in de VS of Wiesbaden (!) doet de lichaamsdelen van de slachtoffers veel verder vliegen dan je met een machete voor elkaar kunt krijgen. Toch vinden we Obama, die voor “elke druk op de knop”, tekende en die soldaat die de drone piloteerde van heel ver, geen echt wrede mensen. En daarom vrees ik, dat dit het echte beschavingsverlies is! Van een heel gevaarlijk type: dat van die Enola Gay-bomber, waaruit de atoombom op Hirosjima viel…

We zijn dus nette gekostumeerde barbaren geworden, die nog boordevol zitten met overlevingsdrift, geldingsdrang en moord- en oorlogszucht. Evolutie-experts beweren dat het in ons groeide, na een klimaatverandering in Afrika. Waarin teveel bomen sneuvelden. En toen moest de lopende mens zich op de grond gaan verdedigen tegen roofdieren. Die hij niet meer door boom-klimmen kon ontlopen… Daarom vond hij agressieve werktuigen uit: de wapens en werd hij een “warrior”. Die “nieuwe driften” werden later ingezet tegen anders gekleurde en andersdenkende en –gelovende. Bijna niemand wilde tot voor kort zelfs dat smerige zenuwgas van Assad vernietigen, toch? Er zijn wapens zat om het hele heelal een paar keer te vernietigen.

Burgeroorlogen zijn, -omdat ze tegen de eigen broeders en zusters zijn gericht en uit diepe ressentimenten voortkomen-, de meest wrede oorlogen en niet zelden de langst durende. Want totale vernietiging lukt niet “in eens” wegens geldgebrek en stoppen “kan” ook niet omdat de wapenhandel zoveel inkomens oplevert. De wapenhandel is voor de oorlog, “wat de drugshandel is voor de verslaafde”. Pas drie generaties ná een “vrede”, zijn de diepste gevoelens een beetje gesleten. Elke populist met wrede inslag kan, -zeker bij een crisis en zelfs niet lang ná een burgerkrijg-, heel snel weer mensen elkaar doen vernietigen. Hitler deed dat ná

Versailles, Noord-Ierland via onze Willem van Oranje, China nu weer tegen Japan, christenen (ex-kolonialen helpers vaak) tegen de moslims, etc. De rij is oneindig lang..

Doen oorlogen ook wat goed?

Ze vernietigden beschavingen en landen, maar waren ook dé grote aanjagers van vernieuwing en welvaart! Duitsland was 10 jaar na de oorlog hét Wirtschafstwunder van Europa… De hele moderne logistiek is gebaseerd op oorlogskennis: ik leerde bij bijna iedere techniek in de bedrijfskunde, dat die uit een oorlogssituatie stamde. Wapenontwikkeling en Defensie-uitgaven zijn ook enorme economisch en technologische pushers…

Iedereen die nadenkt, begrijpt twee dingen: macht kun je niet pakken of behouden zonder wapens, maar ook: die wapens leiden vroeger of later altijd tot oorlogen. Al was het enkel maar, omdat de wapenhandel zo lucratief is. Wapenleveranciers vindt je dan ook onder “zeer vredelievende landen”. Zoals Duitsland, ook een grote wapenfabrikant naast de VS, Rusland, Frankrijk en nu zeker ook China.

Onze economieën en onze welvaart zijn zeer sterk verbonden met onze “oorlogsdriften en ressentimenten”. Omdat menselijke drijfveren nog steeds stevige,  “gewelddadige en oorlogszuchtige kanten” omvatten. Die zelfs roerig voetbal, rugby of boksen ook niet langdurig kunnen blussen.

En, gun dus die “wilden” ook even wat tijd! En denk aan de eigen historie en doe dan niet zo arrogant. Want of wij het “ze” echt kunnen leren is de vraag. Net zoals een land als China niet wil horen van ons over “veel minder luchtvervuiling”. Wij zijn de allerlaatste om daar moraliserend over te mogen spreken!

Een onontkoombare conclusie

Dus lijkt de conclusie: “geweld en oorlog zijn fundamenteel en des mensen”. Ze zijn niet echt uit te bannen. Je kunt ze enkel (tijdelijk) voorkomen of net in de kiem smoren door… te voorkomen dat die “gevaarlijke condities” weer optreden. Als armoede, ongelijkheid, onvrijheid en onderdrukking, fanatisme, te veel wapens etc. . De overleden Mandela gaf

hét voorbeeld, toen hij na 30 jaar nadenken in het gevang, weer zijn in stapte en vanaf dag één de tolerantie predikte. En zo zelfs de haatdragende blanken kon “overtuigen”. Al konden die natuurlijk ook goed tellen intussen… Hij voorkwam met zekerheid een enorm bloedbad… nadat hij er eerder als terrorist daar ook zelf bij betrokken was geweest. Was dat mede zijn grote voordeel? Of leerde hij het van zijn studie van Ghandi en Luther King? Wie volgt hem op: in Syrié wordt er iemand gezocht, en ook in Irak… en in ….

By the way: als u  nu dat gegraai jarenlang zag en ziet (en zelf mee deed?), die smeltende middenklasse ziet en die oprukkende armoede náást puissante rijkdom, die vele gewetenloze populisten bezig ziet, die levenslange werkeloze gediplomeerde jeugd ook en zeker ook die verdwaalde politiek en de krachteloze regeringen die daarbij horen…en ook die zedeloze kerk? Dan weet u toch “ALLES over die linke condities”!

Zie dus, beste mens, ook uw realiteit onder ogen

“Verbeter de wereld, begin bij uzelf!”, “Je hoeft niet halfwild of ongeletterd  te zijn om elkaar te gaan bevechten” en vooral “laat niet de ene mens, met geweld, de andere mens aan hem ondergeschikt maken”, is dus niks gek. Ook niet: “wees geduldig met andere en ook een beetje nederiger” en “zorg mee dat we elkaars “naasten willen zijn” ook “Liberté-égalité-fraternité”, dus. En wat fundamenteler: “doe er alles aan opdat mensen zich ontwikkelen en blijven “studeren en nadenken” (een echt advies van spinozisten/humanisten) en “laat niet toe, dat de ene groep de andere verketterd” (helaas nu ook een weer goed lopende sport!).

Dus voorkom ook u die condities die “de naakte aap weer maken tot een wilde, die dan tot alles in staat is”.

Als u dat met me eens zou zijn, dan moet u zich nu ook wat zorgen maken met mij.

Nu de ongelijkheid groeit nu snel in het westen (maar vermindert nogal elders!), de populisten weer volle zalen en parlementen trekken, en (ook en vooral) in het westen er weer een soort nieuwe domme ongeletterdheid ontstaat...

Je zou bijna zeggen dat de condities “over de hele wereld gezien” wél verbeteren, maar net in het westen verslechteren? Dat doet Marx en Lenin zich toch in hun graf omdraaien?

Dus wat wordt het voor ons: een nieuwe “Mandela” of een type “soort Marx”? Om maar niet te denken aan een nieuwe “soort Hitler”.

Maar ook: wees blij dat Nederland nu in Mali wil gaan helpen. Met 2 drones, wat soldaten en misschien 2 heli’s? Nederland moet er toch trots op zijn dat het daar de fransen gaat steunen, om in VN-verband, dat verder het moorden te voorkomen? Eindelijk weer een teken van de grote humanitaire traditie van het land van Erasmus uit Rotterdam?… In Frankrijk is 62% van de bevolking tegen de laatste interventie in de CAR in Afrika… en wat gaat het Nederlandse parlement er van vinden?

Zou Wilders nu wél vóór stemmen? Want “het gaat toch ook tegen wilde moslims”? En dat de andere partij “wilde christenen zijn, wel dat hoeft hij deze keer toch zelf niet te zeggen. Dat pikken we dan maar even!

En nu op naar:  Vrede op aarde! 

   

Maar,

 ook de zon gaat meemaken dat er een satelliet komt, die in haar gezichtsveld, alle 200.000 rondvliegende resten in de ruimte op gaat ruimen. Die soms twee centimeter diameter zijn, maar ook soms zo groot als een bus! Het ISS daarboven, dat ook bemand is , moest al een dozijn keren van orbit wisselen omdat men anders tegen ruimterommel zou kunnen botsen..  We kennen iemand bij NASA in Californië die nu al 20 jaar werk doet dat bestaat uit het checken van afschietbanen van raketten op… rondvliegende ruimtetroep! Hij verbaast zich nog elke dag wat hij weer

ziet…

Er vliegen daarboven nu ook al ruim 700 satellieten zegt Swiss Space Center die met de Uni van Lausanne deze vuilruimer, die CleanSpace One zal heten, gaat maken. Om te voorkomen dat er weer een dure, satelliet, zoals die Amerikaanse van 55 miljoen ooit, die botste met wat russisch afval dat er tegen aan vloog met 40.000 km/uur!

Daarom moet deze robot er komen en hij zal werk voor een lang leven hebben daarboven. Waar de mens verschijnt laat hij rotzooi achter: dat is nu weer bewezen. De club van astronauten ene Nicollier van EPEL noemt het al een kwestie van ethiek, dat elkeen die daarboven iets heen stuurt ook de rotzooi voorkomt en zeker …opruimt! Het duurt nog tot 2018 voor de vuilnis-satelliet er zal zijn… En hij zal die rommel echt gaan vernietigen… Ik vond nog niet uit hoe precies! Gewoon ver weg knallen? Nee toch?

De zon gaat het allemaal zelf zien en hoeft zich nu al wat minder zorgen te maken.

Denk maar weer eens na over “de slordige mens” die alles doet om technisch te gloriëren maar daarbij nauwelijks let op zijn “collateral damage”! Er zijn leukere filosofeer-items in december maar ook dit is de moeite waard, als u weer in de zon gaat zitten.

Dus weer zoveel mogelijk zonneschijn toegewenst, waar u ook moge zijn!

14 december 2013

HET ECHT GROTE FRANSE ONROEREND GOED

Het is (nog?) niet te koop maar als dat wél zo was… Ziehier de prijzen! Het Elysée zou 1,2 miljard moeten opbrengen, Hotel Matignon zelfs 1,3 miljard, het Ministerie van Justitie

0,4 miljard, Idem de Opera Garnier en de Jardin de Luxembourg zou 10 miljard waard zijn… En het Louvre kan niet weg onder de 7,5 miljard zegt de expert. Deze lijst eindigt op totaal 21 miljard… Dat komt in de buurt van de vereiste bezuinigingen in 2014 e.v. jaren… Dus de oplossing ligt voor de hand! Kopers zat: in Qatar en China en mogelijk kan er nog een hypotheekje op worden genomen in Brussel? Dat we daar niet eerder aan dachten!

IS PARIJS HET FINANCIËLE ZORGENKIND?

Zij die denken dat Parijs een financieel paradijs is en het in Marseille een “rommeltje” zou zijn worden nu bekeerd! Een onderzoeksbureau signaleert dat: -het aantal ambtenaren daar met 20% (sinds 2001) toeneemt, terwijl er geen nieuwe

taken bij kwamen en ook dat de schuld in 10 jaar verdrievoudigde tot nu 3,2 miljard euro..  Maar ook dat de investeringsuitgaven daarbij achter bleven, en op het nivo van 1,5 miljard. Terwijl de belastinginkomsten stegen met liefst 69%! Alles weer opgefeest?

Het ziekteverzuim in ambtelijk Parijs liep op tot 11% (!) en het statuut van de parijse ambtenaren is ruim het duurste van Frankrijk… Dus kwamen de experts, die vrezen dat het

aanstaande project “Groot-Parijs” nog hogere kosten zal gaan brengen, met het ingrijpende voorstel om de stad te laten fuseren met de zeven (!) omringende departementen en ook nog de regio Parijs. À la “Great London” dus. In dat budget van 26 miljard moeten er heel wat zaken kunnen worden bespaard, zeggen ze…  Nu is de vraag: Wie durft? En het gaat nu over echte politieke moed!

DIE PEPERDURE DECENTRALISATIE

De laatste fase van decentralisatie, die nu al in totaal 31 jaar duurt, gaat er toch komen?  En zal de centrale overheid nog eens “taken overhevelen naar beneden” en dus ook de

uitgaven daaraan gaan slopen?  Maar wat blijkt uit een laatste rapport? De Staat drukte veel lasten stiekem weg naar “beneden” maar verlaagde zijn uitgaven nauwelijks! In tegendeel: er kwamen nieuwe uitgaven bij! En “decentraal” gingen de uitgaven ook razendsnel omhoog (1983-2011) om nu al aan te komen op 250 miljard euro. Wat liefst 3% meer is van het hele BBP! Maar zonder deze extra 3% zouden de publieke uitgaven ook ver boven het europese gemiddelde zijn , helaas. Vele media schreven al vaker over de vele fraaie nieuwe gebouwen decentraal,  en vele vroegen zich af waarom dat moest. Maar dé grote kostenpost dat zijn de ambtenaren: het zijn er nu al 410.000 en 1% meer personeel kost jaarlijks al 560 miljoen! En ze werken decentraal ook maar 1607 uur:  zo’n 3% onder

de landelijke norm. Dat kost alleen al 800 miljoen extra per jaar.  Om nog maar niet te spreken van een sterke stijging in het ziekteverzuim: dat ging van 2005 tot 2011 van 19,4 naar 21,5 dagen per jaar gemiddeld… De Rekenkamer wijst ook nog op allerlei premies: voor gepensioneerden (!), voor extra-werk (dat vaak niet wordt gedaan) en zelfs op “automatiseringspremies (geld voor hen die “aan de PC moeten”)…
Het moet dus snel heel anders en veel eenvoudiger vind iedereen, maar hoe stop je deze dolle machine? Minstens moeten de locale Rekenkamers meer power krijgen en ook meer inzicht in diverse uitgaven kunnen eisen. En er moet meer “tegenkracht” komen. Maar natuurlijk is dit alles politiek en een krachtige politieke constellatie, die ontbreekt net nú helemaal… Dat gaat dus “hot” worden in 2014 bij de “locales”; de eerste roerselen zijn er nu al volop.

ONZE VUILVERBRANDER IS ZELF VERBRAND!

Hij staat in Fos en startte het verbranden van 1500 ton vuil per dag voor 18 gemeenten waaronder Marseille enkele jaren geleden. Na een jarenlange politieke strijd over “waar het ding moest staan”…  En nu ging hij, op de laatste dag

van oktober, s’nachts zelf flink in de fik. Omdat het de methaniserings-unit betreft, die geheel is afgesloten voor publiek wordt een crimineel grapje uitgesloten, vooralsnog. Want er zijn er velen die het maar een link en ongezond ding vinden.
De brand verspreidde zich snel naar de omliggende units: naar het sorteercentrum en bijgebouwen. Gelukkig bleef de unit voor energiewinning gespaard… Nu moet er natuurlijk snel een “tijdelijke” vervanging komen. Dus werd er zelfs zondags over vergaderd in MPM-verband (dit is ons bovengemeentelijk samenwerkingsorgaan). Want waar blijf je nou met al dat vuil? Voorlopig zal het op de site worden opgeslagen, is nu besloten. Maar dat kan niet heel lang

duren want het raakt vol. Dus wat nu? We laten het u nog horen en intussen zou, volgens niet al te serieuze tegenstanders, onze lucht nu al wat minder vuil zijn geworden….(?). Want Marseille e.o. hoort tot de top-10 van de 25 vuilste steden in Europa. Hier zouden zo’n 2500 mensen jaarlijks vroeger sterven en wel zo’n 8 maanden. En we zouden hier meer hart- en vaatziekten hebben dan elders. Het is het ergste in de stadsdelen met straten omgeven met hoge gebouwen van 10 of meer etages. Daar blijft de vuile lucht het langste handen en dat is vooral het geval in de quartiers Rabatau, Sakanini en Plombières zegt men… Dus vooralsnog blijven wij op 7 hoog, flink in de wind en dicht bij de zee flink gespaard. Maar

ik ga toch maar wat meer km fietsen, nu op de Boulevard du Littoral waar altijd een forse bries waait en ook vaak uit het noorden. Dat betekent dat de vuile lucht zuidelijk gaat, dus over de Mare Nostrum en richting Algerije… Zo heeft deze oude kolonie, ja zelfs een ex-departement, nu nog wat terug (of last?) last van het oude moederland! Neo-kolonialisme, dat is het wat ik er nu uitkraam!

DE MOOIE ZACHTHEID VAN DE TWIJFEL

“Onze huidige wereld is georganiseerd rond onze angsten” hoorde ik een Engelse schrijver recent zeggen… En we weten dat angsten zowat loodrecht staan op “rationaliteit”.

Natuurlijk proberen we rationele mensen te zijn en doen ook graag alsof we met de ratio alles kunnen oplossen. We heten niet voor niets en al heel lang “homo economicus”. Al zou je kunnen zeggen dat de crisis eigenlijk aantoonde, dat niet weinigen onder ons beter “homo jatticus” zouden kunnen worden genoemd.

Haïti Voodoo

Eigenlijk weten we best dat er o zoveel verschijnselen, nog steeds niét zijn te snappen. Al vaker was een crisis ook aanleiding om maar “weg te kijken” van ongrijpbare zaken. En te doen of alles nog OK en duidelijk is. Niet zelden ook tegen alle bewijs van het tegendeel in.

Zie nu wat een neurobioloog vond in een recent boek dat “het absurde” in geuren en kleuren  aan de orde stelt. En dat vol staat met rare dingen die om ons heen bestaan.

Een soort van nieuwe “Lof der Zotheid”? Dat boek waardoor ene Erasmus uit Rotterdam ooit wereldberoemd werd.

Vraag u af of wat U kunt met wat nu volgt. En beken dat ook u, -slechts af en toe natuurlijk-, van die duistere en verwarde gedachten plagen.

Bijgeloof en fetisjen, dat was meestal lachen.

Ik zag in nogal wat auto’s vroeger een mini-beeldje hangen van ene Sint Christoffel: die ook patroon was van de reizigers. En mijn moeder klipte op mijn onderhemdje vaker wat van die scapulieren van beroemde heiligen, waardoor ik natuurlijk nu nog redelijk gezond ben op mijn 72^e. Mijn talisman was echt. Af en toe dacht ik ook de aanwezigheid te voelen van die engelbewaarder die volgens mijn informatie op de rechterschouder pleegde te zitten. Als hij niet even was buurten in de hoge hemelen. Mijn vroege jeugd was vol met occulte zaken en dat vond ik heel gewoon. Iedereen leek ze immers te geloven? Nu nog zien we op TV profvoetballers na een goal een kruis slaan of vóór de penaltystip staand ook nog even naar boven kijken…

Na de jeugd kwamen er vele andere dingen bij, waarvan men

zei dat ze link waren of net geluk brachten. Zoals: zwarte katten tegenkomen, onder een ladder door lopen, op etage 13 logeren, op de dobbelstenen blazen voor je gooit. Mensen zitten vol met bijgeloof en gekkigheid. “Een ongeluk komt nooit alleen”, “vrouwen op een schip dat brengt ongeluk”, doe nooit dit….., ga nooit zo….  ; de wereld was vol dreiging en afwering was nodig. Bij mijn eerste bezoek in de 70-er jaren aan Las Vegas bracht ik een hele nacht door bij alle gokplekken die ik maar kon vinden. En, hoe later op de avond, hoe gekker de gokkers werden! Ik liep mee met mannen en ook vrouwen, die van tafel naar tafel gingen. Met hun opschrijfboekjes en rekenmachientjes. Ze maakten onderweg ook studies van de reeksen van “the lastwinning figures”, die aan speeltafels op de screens staan. Ze legden me ook hun systemen uit, maar enkel een beetje. Want ze kochten hun systeem bij experts voor veel geld en speelden strak volgens dat heilige systeem.

In Nederlandse casino’s zag ik vaker Chinezen roulette spelen. Ze zetten vaak op het laatste moment in en liefst op twee aangrenzende tafels. Om vervolgens met de rug er naar toe gekeerd af te wachten tot de croupier een seintje

gaf… Ik vroeg ze waarom en men zei me met veel overtuiging: “Kijk nooit toe, als de roulette nog draait… En ik bleef stomverbaasd achter. En dan die “middenmoter” die bij roulette een leuk huisje had gewonnen en toen naar de Black Jack tafel ging, met vriendin en dochter. Die hem bezwoeren om te stoppen. Maar hij wist het zeker: dit was zijn avond, nu ging hij echt rijk worden. Zo’n 20 minuten later zat hij op nul chips, met zijn nu huilende gezelschap. Aangestaard door 25 geschrokken toeschouwers. De Black Jack-dame glimlachte en bleef lief kijken… Een baas en een beveiliger waren snel aanwezig om de ongelukkigen naar een kantoor mee te tronen. Het was zijn dag dus toch niet…

Nadat,- in de 70-er jaren-, een collega met zijn Saab een echt frontaaltje maakten en hij en  zijn vrouw op het nippertje overleefden, bleef ik 10 jaar merk Saab rijden. Want ik had bij de dealer het wrak gezien. Daarvan liep ik dus een echte Saab-superstition op. De laatste Saab werd, -net nadat mijn eega hem in de stad had geparkeerd-, door een wegglijdende VW-kever vol geraakt. En ik zag de Saab terug op de stoep, tegen een huisgevel geplakt: een complete ruïne… Daarna konden enkel Mercedes en Range Rover me nog echt bekoren. Mijn hele rationele geredeneer hielp jarenlang geen jota meer: ik had mijn eigen bijgeloof.

Als ik met een sollicitant sprak, die uit een echte, oude familiebedrijfs-sfeer stamde, had ie meteen wel drie streepjes voor. Tot het een keer echt flink mis ging met zo’n échte superkandidaat uit een stevig familiebedrijf. Pas later ontdekte ik, -met een schok-, hoe ik er als een blinde was ingetrapt. En ontdekte later dat ik echt was “getild”, met een valse referentie, van “een collega”. Die had ik, tegen mijn gewoonte in, maar niet nog eens gecheckt.  Het werd een dure stommiteit, die me veel last bezorgde. Foute “idées fixes” deden me verkeerd beslissen… 

Dus ik moest zelf, en soms met veel moeite, erkennen dat ook ik (en op vitale punten!), vanuit een soort van bijgeloof had gehandeld en geoordeeld. En hoe vaak had ik niet met anderen, wat hooghartig ook, gediscussieerd over “hun” rare vooroordelen…

Samen met een collega bedonderden we vaker ons beider baas; natuurlijk in weinig belangrijke dingetjes. Door in te spelen op zijn “bijgelovigheid”. Hij was echt een sterke boss maar had ook enkele zwakke kanten en ook zijn vooroordelen. Dat was een nadeel op zijn positie en voor ons af en toe een voordeeltje..   

Kortom: de ratio onderscheidt de mens van het dier. Maar de mens behield ook zijn irrationele instinct uit zijn verleden en werd zelfs gevoelig voor meer angsten. Omdat hij door “dat willen begrijpen”, er nog een handicap bij kreeg. En : Elk voordeel heeft ook zijn nadeel, hield ons voetbal-filosoof Cruyff ooit voor.

    

Wordt onze wereld steeds meer onbegrijpelijk?

De goden van de bliksem en de donder bleken geen hogere machten en die zon werd ook ontmaskerd. Die grote aantallen spoken en die “duivelse aanvallen op gelovigen” werden door nieuwsgierige geleerden en de voortschrijdende wetenschap op den duur ontmaskerd. Sommigen werden

voor hun lucide werk door de RK Kerk in de ban gedaan; maar ze stopten niet met kijken en nadenken. Die duiveluitdrijving bestaat overigens nu nog in het roomse geloof… Maar het verbranden van té lichte vrouwen als heksen is nu omgeruild voor publieke steniging van ontrouwe gehuwden in achtergebleven landen met een rauwe religie. De wetenschap loste eeuw na eeuw steeds meer raadselen op en zo kwamen we bij de Verlichting aan. Steeds meer onbegrijpelijke zaken werden verklaard maar de wetenschap zelf vond ook steeds meer nieuwe raadselen. En in onze dagen, waarin hightech en innovatie economische oorlogen

zijn geworden, zijn er miljoenen wetenschappers en R&D-beoefenaars dagelijks op ontdekkingstocht. Het aantal vinden is exponentieel gestegen en groeit nog steeds exponentieel. En daarmee ook het aantal nieuwe vragen en ook echte nieuwe mysteries. Zie de race in de ruimte waar bijna wekelijks grenzen worden verlegd. Zo bleven en blijven er vele mysteries en ook bijgeloof bestaan… Maar vele mensen beseffen dat het oplossen er van een kwestie werd van tijd. Nu lijkt het alsof men de mysteries gaat missen en zien we vooroordelen en fact-free politics en uiterst dubieus journalisme bezig met het opdissen van gefabriceerde geheimen en vreemde gebeurtenissen. In een poging de mensen, -maar nu vooral om commerciële redenen-, hun romantische visie op de wereld terug te geven. 

De nieuwe angst voor de nieuwe revolutionaire vooruitgang

In de 18^e eeuw nog, werden er,-onder aanvoering van ene Ludd-, vele textielmachines verwoest door Engelse arbeiders. Ze waren er van overtuigd nooit meer werk te zullen vinden… Waarzeggers trekken opnieuw volle zalen.

En wij vinden regelmatig kleine briefjes in onze bus van een Afrikaanse wijze uit Marseille die al onze problemen kan oplossen, beweert papa X. Zijn ras heeft overleefd….

In mijn omgeving was er iemand die vaak naar een waarzegster ging. Toen die aanried om te emigreren, was het besluit snel genomen. Betrokkene vergat helemaal dat het een eigen idee was, dat de waarzegster op een eerdere sessie van hémzelf had gehoord! Deze bevestiging door de waarzegster leidde dus tot een emigratie die nu al 40 jaar stand hield. Maar er werd hoe dan ook toch een probleem opgelost en, de waarzegster emigreerde niet mee en verloor een klant….  

Nu zijn er weer vele,- in de VS en ook in de moslimwereld-, die niets willen horen van die evolutie. Ze houden strak vast aan het oude scheppingsverhaal. Dat onze wereld in een klap een heel stuk jonger maakt en alle vondsten van

archeologen, paleologen etc. deren hun niet. Zelfs op universiteiten ontstaat er wrijving tussen gelovige studenten en hooggeleerden die wetenschappelijke kennis te berde brengen die botst op bijbels en koran’s.

Ook is er nu opnieuw en toenemend angst voor van alles wat moderne hightech is. Zoals genetische verandering, inenting, nanotechnologie, klonen en andere biotechnologische stunts, de hoogfrequente digitale signalen van mobieltjes en hun antennes, etc.

Niet zelden is hier een religie of een gefixeerde politieke overtuiging weer de grote remmer die de angsten voedt. Daar wil men, -wat de wetenschap ontdekt-, gewoon liever ontkennen. De fundamentalisten in diverse religies zoeken ook ijverig naar teksten in hun heilige boeken, waar in zou moeten staan hoe alle nieuwigheid begrepen moet worden Tevergeefs: men komt er zelden uit en dan wordt het echt een probleem. Maar internet etc. gebruiken voor geloofsverkondiging, hypermoderne architectuur zoeken,

torens bouwen die naar de 1000 meter hoog willen klimmen, dat gaat moeiteloos samen met een verbod op vrouwen achter het stuur. Zoals ook onze confrontatie met oude onveranderde culturen, als die van de taliban en ook die van de wahabieten. Die beide vrouwen aan de ketting willen leggen en ze ondergeschikt willen houden aan de mannenwil. Zelfs met Nato-troepen en politieke druk, blijkt dat niet snel te veranderen te zijn. Bush krijgt een ferme les en anderen met hem…

De wereld lijkt dus (weer?) verre van homogeen en ondoorzichtig. Wat ons lijkt te wachten stelt vele niets gerust. Maar die wonen veelal in het “rijke” westen. In de opkomende landen is het feest en worden er dagelijks vele grenzen overschreden. Daar begreep men “ons spel” en speelt het met verve na; en zelfs beter. Want men is stikjaloers op wat “wij” bereikten en wil daar ook aankomen. Laatst zei iemand nogal cynisch over Europa en zijn inwoners: … .

“Wij bewonderen zeer wat Europa bereikte maar houden echt niet van Europeanen”… Hij was een Afrikaanse intellectueel. Hij confronteerde de toehoorders zonder schroom met hun zeer dubieuze optreden in zijn continent. En dat tot voor kort en voor meer dan vijf eeuwen. 

Hoog tijd voor humor, kunst en relativering?

Gelukkig kent de mens ook nog de humor en er staan ook weer enkele apostelen van “het het onmogelijke of het zeer onwaarschijnlijke”. Zo schreef ene van Cauwelaart de “Dictionaire de l’impossible” (De dictionaire van het onmogelijke) wat zijn boek lijkt enigszins de opvolger van ene Lichtenberg, die zich ook al wilde amuseren, maar dan met de vergissingen in de wetenschap. In 1919 had ene Charles Fort met zijn “Boek der verdoemden” zowel bewonderaars als ook vele die hém verdoemden. Hij benaderde de wereld met “de wetenschap van het absurde”. Een mix van stevig analytisch, rationeel “doordraven” en “totaal irrationele intuïtie. Daar bouwt die van Cauwelaart “nu ook op voort. Want lang niet alles is duidelijk in de wereld om ons, ondanks die verbazingwekkende wetenschappelijke vooruitgang! Hij vraagt op grappige wijze, aandacht voor het geheimzinnige, “knettergekke” deel van de wereld om ons heen

Hij vertelt verhalen met onweerlegbare feiten over grote successen in de telepathie, over bilocatie (is tegelijk op twee plekken aanwezig zijn) en ook oplichtersverhalen van bekende wetenschappers, die zich flink lieten bedonderen. Ook reeksen van “religieuze of gewone” wonderen, zoals stigmaten als Padre Pio. Die zelfs het Vaticaan in de war brachten.

Hij komt aan wel honderd “onmogelijke” situaties in zijn boek.

En schijnt het voor elkaar te krijgen dat de lezer zelfs plezier krijgt in wat hij noemt: ”de zachtheid van de dingen om ons heen”… Zijn boek is dus ook een pleidooi voor voorzichtigheid en gezonde twijfel. Want het toont hoeveel dingen er nog onverklaarbaar zijn ondanks alle expertises. En het brengt tot flinke twijfels over de “onzichtbare maar toch aanwezige kanten van onze wereld”.

Het absurde kan ons mogelijk veel leren..

Kennis nemen van het absurde en bestuderen, hoe dat kan bestaan naast al die aanwezige kennis, kun je zien als hulp bij het begrijpen van de toch al zo complexe wereld om ons heen. En ook het soms begrijpen van het uiterst vreemde gedrag en de reacties van medemensen op wat er om hen heen gebeurt. Zeker nu in onze tijd van verwarring, uitbundig populisme, onbeschaamd oplichten van iedereen, levensgrote aanstormende problemen van morgen gewoon ontkennen en meerennen met elke hype die zich aandient. Het lijkt soms of de mens niet meer “kan”, maar ook niet af kan schakelen. En of hij vooruit vlucht in totale gekte. Niet zelden ook niet met “de grote massa” mee. In een soort zoektocht naar “weer eens lekker samen wat ééns zijn of samen weer wat te kunnen meemaken”. Te kunnen delen dus met de mensen om je heen… Van de gekte rond een voetbalclub tot de “verontwaardiging over een stervende bultrug”. Het toont hoe we hunkeren naar wat gezamenlijke waarden en beleving ervan, naar echt contact met de medemensen en naar “solidariteit en beschutting”.

De irrationaliteit, opgeroepen door onzekerheid en angst, dwingt ons te zoeken naar steun van de ander. In onze onrembare zoektocht naar nieuwe, andere en betere zekerheden. Er is kennelijk een zeker minimum van zekerheid nodig, om gewoon mens te kunnen blijven.

Het lijkt vaak de verklaring van het succes, -bij toenemende aantallen mensen-, van de politieke populisten. En het dom geloven van brutale charlatans of zelfs ordinaire oplichters: zie ene Berlusconi, kijk naar de ruige Poetin, die wrede dictatoren in Tsjetsjenië, Wit-Rusland   en Azerbeidzjan. En denk aan de grote Irakleugen met zijn moorddadige uitwerking tot op vandaag.. Zie ook ex-Amadinedjad en zijn opvolgers en zeker ook die ontembare Nethanyahu en zijn gevaarlijke pionnen als ene Liebermann. 

Wat aantoont dat er mensen bezig blijven om onze “ontreddering uit te buiten”. Oude vertrouwde “instituties” ook al. Zie banken (zelfs die brave Rabobank!), overheden en/of hun dienaren (zie de NSA-affaire) en zelfs geestelijken, die nietsontziend en grof misbruik maakten van ons geloof in hun oprechtheid.

Epiloogje

Ook zonder dat amusante boek van die Cauwelaart is er enorm veel aan absurde zaken overal om ons heen te zien. En dat moet ons zowel wat bescheidener maken over “onze beheersing van de natuur in al zijn facetten” als over dat irrationele geloof in de almachtige en barmhartige overheid. En ook over dat totaal verwaarlozen van de mensen in onze eigen, directe omgeving.

Het is dus hoog tijd voor het mooie van de kunsten, de humor van lucide grappenmakers en het in het ootje nemen van elkaar. “Make love not war” zeiden John en zijn geliefde in tijden van bruut geweld.

Ik werd getroffen door een simpele vraag op een Marseillaanse graffittimuur: “Ou est tu?” (“Waar ben je?”). Het stond er in eenvoudig zwart in fraaie letters. Op een groot grijs betonnen vlak.

Als we die simpele vraag durven te beantwoorden, -elk van ons-, zal er snel veel angstige ruimte gevuld zijn. Wat ook weer vertrouwen mogelijk maakt. Want daar is een ten hemel schreiend gebrek aan ontstaan, bij een verweesde mensheid.

Maar pas op: dat geldt veel meer in “onze westerse wereld” dan in die regio op hun weg omhoog. Want die vertrouwen nog op wat wij ooit lieten zien en nu zelf compleet lijken te hebben verloren… En: “Alles sal reg kom” zegt dat meest hoopvolle zinnetje dat ik ooit vond.     

Maar,

weet onze zon dat het aardmagnetische veld ons beschermt tegen zijn te felle stralen en voorkomt dat wij daardoor verbranden? Gelukkig zit er in de aardbol die kern die dat magneetveld grotendeels maakt, met al zijn ijzer en nikkel er in. Ook de stromende oceanen helpen er aan mee en idem

de elektrische stromen in de atmosfeer. Dus zeiden die astrofysici, zou dat magnetische veld ook ooit kunnen verdwijnen? Daarom schoot ESA op 22 nov. J.l. van Plessetsk in Rusland, drie kleine satellieten weg met zeer futuristische vormen. Om van alles van dat magnetische veld te bestuderen. En de Fransen zijn trots: want de instrumenten zijn allemaal van hun Cnes! U ziet het: we moeten zelfs die zon al wat in toom houden…

Die is ook bezorgde toeschouwer bij de internationale race naar Mars waar de sovjets als eerste, -50 jaar geleden-, robots heen stuurden… Het bleek niks gemakkelijk in het begin: kans van slagen 50%. Daarover werden grappen gemaakt: het stilvallen van alle robotjes die Mars moesten bereiken werd geweten aan een soort van galactisch monster daar dat gek zou zijn op dat speelgoed en dat dus opvrat! Maar intussen bestaat er echt een heel precieze kaart van de planeet en als je daarop de Marslanders intekent wordt het een waarlijk bonte boel. Mars is nu zeer in de belangstelling. Omdat het die aardse trekjes toont en niet heel ver weg is… Einde 2013 gingen de Indische Mars Orbiter missie van start en even later de Amerikaanse Maven…  De laatste gaat de atmosfeer van Mars bestuderen (6000 km hoog boven de planeet) die veel zegt over het klimaat en zijn verleden. En waarom dat water dat er ooit was verdween in de ruimte nu al 4 miljard jaren geleden. Maven 2,5 ton zwaar en met acht hightech instrumenten, moet ons wijzer maken. Want het is een belangrijke vraag waarom het Mars ooit anders verging dan zijn familielid de aarde!

Deze expedities zullen niet de laatste zijn. De motivaties zijn vele, maar de eerste is dat de grootmachten het liefst de eerste zijn om ook daar hun vlaggen te planten én omdat Mars verwachtingen wekt. Zijn er zeldzame stoffen te vinden en is de planeet bewoonbaar? En daarom zoekt men naar water óf naar de reden waarom het water er ooit verdween. En intussen wordt er flink geoefend en veel ervaring opgedaan. En veel technologie is ook op aarde best bruikbaar want ruimtegedoe is altijd grensverleggend… Het wordt dus tijd dat de VN een verkeersregeling bedenken voor al die Marsbezoeken. En trachten te voorkomen dat we jaren moeten ruzie maken over “wie, wat en waar” net zoals we nu nog doen over de Zuid- en de Noordpool. Waar men veel mooie dingen in de diepte vond… En zelfs een korte reisroute voor het traject Azië-Europa… Dus even oppassen als u dat ruimtegedoe, -zeker in crisistijd-, tot onzin wilde verklaren!

En de zon? Wel die vraagt niemand wat: de ruimte is nauwelijks gedemocratiseerd, weet u. En als ze klaagt over al die rotzooi die daarboven rondvliegt: daar zit bijna niemand mee tot er ongelukken gaan gebeuren. En zover is het bijna weten we… Welke wordt nu de eerste klapper? Want het opruimen gaat lang duren…

U wilt zich liever geen zorgen maken, zittend in dat beetje zon, over de toestand op deze wereld? Wel dat valt te begrijpen, maar toch: denk ook aan wat na ons komt.

Hoe dan ook “wie dan leeft, die dan zorgt” of echt altruïsme: ga in elk geval naar buiten en vang wat straaltjes, want de winter is lang.

We wensen u dus veel mogelijk zonnige momenten toe en geniet er van.

6 december 2013